autorMałgorzata Wierzbicka

dr inż. Joanna MAJCHRZAK – Poznan University of Technology, Pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5,60-965 Poznań, Poland; e-mail: joanna.majchrzak@put.poznan.pl

Otrzymano 8.01.2024. Przyjęto 5.02.2024

Abstrakt

Cel: Celem pracy jest analiza porównawcza wybranych koncepcji ogólnej teorii jakości w zakresie: identyfikacji podobieństw i różnic w koncepcjach podziału nauki o jakości, zestawienia i określenia wybranych elementów konwencji terminologicznej oraz wskazania możliwych kierunków dalszych prac badawczych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W pracy zastosowano metodę analizy literatury, tak aby za pomocą tej metody wykazać, co znamy i jest zawarte w literaturze, a czego nie ma i należy objąć badaniami.
Wyniki/wnioski: Zestawiono wybrane koncepcje przedmiotu badań teorii jakości i jej miejsca wśród innych dyscyplin naukowych, podstawowe cele nauki o jakości oraz wybrane elementy konwencji terminologicznej. Rozpoznano wyróżniki ogólnej teorii jakości w ujęciu wybranych przedstawicieli Polskiej Szkoły Jakości.
Ograniczenia: W rozważaniach odwołuje się do wyników badań przedstawicieli Polskiej Szkoły Jakości, tj. R. Kolmana, W. Mantury i T. Borysa, których publikacje stanowią znaczący wkład w rozwój ogólnej teorii jakości.
Zastosowanie praktyczne: Systematyka ogólnej teorii jakości stwarza możliwość dla ujednolicenia podejść badawczych, integracji opracowanych metod i rozwiązań problemów jakościowych.
Oryginalność/wartość poznawcza: W pracy odwołano się do koncepcji kwalitologii, rozumianej jako interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, kształtowana na gruncie istniejącego dorobku nauk i wiedzy pochodzącej z praktyki, teoria określonego pojęcia, tzn. teoria jakości.

Słowa kluczowe

ogólna teoria jakości, kwalitologia, jakościowe modelowanie przedmiotów, Polska Szkoła Jakości

dr inż. Urszula BALON – Katedra Zarządzania Jakością, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Rakowicka 27, 31-510 Kraków, Polska; e-mail: balonu@uek.krakow.pl
dr inż. Mariusz GIEMZA – Katedra Zarządzania Jakością, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Rakowicka 27, 31-510 Kraków, Polska; e-mail: giemzam@uek.krakow.pl

Otrzymano 28.06.2023. Przyjęto 28.10.2023

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest ocena czynników kształtujących satysfakcję pacjenta z usługi medycznej świadczonej w publicznej jednostce ochrony zdrowia.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Do realizacji celu pracy przeprowadzono analizę piśmiennictwa dotyczącego czynników kreujących satysfakcję pacjenta oraz metod pomiaru satysfakcji stosowanych w jednostkach ochrony zdrowia. Badania przeprowadzono metodą wywiadu bezpośredniego.
Wyniki/wnioski: Ankietowani pozytywnie ocenili większość czynników kształtujących jakość usług medycznych, wskazali również te, które nie spełniały ich oczekiwań.
Ograniczenia: Badania przeprowadzono w jednej placówce, jaką jest publiczny szpital specjalistyczny. W szpitalu funkcjonuje system zarządzania jakością. Wyniki mogą zostać uogólnione.
Zastosowanie praktyczne: Zaproponowany w badaniach zestaw czynników kształtujących jakość usług medycznych może zostać przyjęty w innych organizacjach tego samego typu. Uzyskane wyniki mogą zostać poddane porównaniu z wynikami innych placówek, także takich bez systemu zarządzania jakością ISO 9001.
Oryginalność/wartość poznawcza: W artykule poruszono tematykę badania satysfakcji klienta specyficznej organizacji, jaką jest szpital, wskazano czynniki kształtujące satysfakcję oraz stopień ich spełnienia.

Słowa kluczowe

satysfakcja pacjenta, PASAT, EUROPAP, MUSA

prof. dr hab. Marek BUGDOL – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, Kraków, Polska; e-mail: marek.bugdol@uj.edu.pl

Otrzymano 29.11.2023. Przyjęto 5.12.2023

Abstrakt

Cel: Celem niniejszego artykułu jest ukazanie możliwości realizacji programów ESG przy zastosowaniu istniejących znormalizowanych systemów zarządzania.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W celu zapoznania się ze stanem dotychczasowych badań wykorzystano przegląd literatury. Zastosowana procedura była zgodna z zasadami badań prowadzonych w obszarach zarządzania i biznesu. W opracowaniu wykorzystano przykładowe programy ESG realizowane przez wiodące firmy z branży przemysłowej.
Wyniki/wnioski: Firmy posiadające systemy zarządzania jakością i/lub systemy zarządzania środowiskowego zdecydowanie lepiej radzą sobie w realizacji programów ESG. Dzieje się tak, ponieważ w systemach tych zawartych jest wiele kryteriów, które w bezpośredni sposób można wykorzystać do realizacji takich programów. Szczególnie pomocne są badania kontekstu zewnętrznego i wewnętrznego, potrzeb i oczekiwań interesariuszy, dokonywanie przeglądu wymagań i przeglądów zarządzania, realizacja planów jakości i środowiska, stosowanie pełnego podejścia procesowego i nadzorowanie procesów zewnętrznych.
Ograniczenia: Przegląd literatury nie jest doskonałym sposobem pozyskiwania informacji. W artykule przedstawiano jedynie ogólne wytyczne realizacji programów ESG, które muszą być dostosowane do potrzeb konkretnych organizacji.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki badań mogą być przydatne do wdrażania programów ESG na podbudowie znormalizowanych systemów zarządzania.
Oryginalność/wartość poznawcza: Łączenie systemów zarządzania z programami ESG jest rozwiązaniem stosunkowo nowym.

Słowa kluczowe

system zarządzania jakością, środowisko, społeczeństwo, ład organizacyjny

dr inż. Piotr Jacek BIAŁOWĄS – Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstwa, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ul. Komandorska 118/120, 53-345 Wrocław, Polska; e-mail: Piotr.Bialowas@ue.wroc.pl
dr Magdalena Kinga STAWICKA – Katedra Makroekonomii, Wydział Ekonomii i Finansów, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ul. Komandorska 118/120, 53-345 Wrocław, Polska;
e-mail: Magdalena.Stawicka@ue.wroc.pl

Otrzymano 14.11.2023. Przyjęto 13.12.2023

Abstrakt

Cel: Analiza przebiegu wydzielenia procesów non-core (aktywów medycznych) w ramach jednego z największych polskich holdingów energetycznych notowanych na giełdzie papierów wartościowych w Warszawie. Próba ukazania relacji pomiędzy modelem przekształceń a wartością organizacji wydzielanej, jak również wartością podmiotu, z którego procesy są wydzielane. Badania zostały przeprowadzone w związku z występowaniem znaczącej liczby procesów restrukturyzacji przedsiębiorstw z wykorzystaniem koncepcji outsourcingu w praktyce gospodarczej w ostatnich dekadach. Koncepcja outsourcingu jest powszechnie stosowana w warunkach polskich od wielu dekad, jednak jej ocena efektywności w literaturze przedmiotu wydaje się być opisana wyłącznie w jednym aspekcie. Skłoniło to autorów do próby rozszerzenia aspektów oceny tej koncepcji, biorąc pod uwagę analizę jakościową. Większość publikacji wskazuje na przydatność stosowania outsourcingu, a ocena przekształceń jest pokazywana jednoaspektowo. Zbyt mało miejsca poświęca się na ocenę efektów stosowania koncepcji w dłuższym horyzoncie czasu, również z punktu widzenia jakości świadczenia usług. Nie występują także w literaturze przedmiotu
szczegółowe opisy wpływu koncepcji na wartość organizacji.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badania jakościowe (case study) oraz studium literatury z uwzględnieniem metody indukcyjnej.
Wyniki/wnioski: Głównym wnioskiem, jaki wynika z badań, jest pokazanie możliwości wpływu na wartość transakcji i wartość spółek w zależności od przyjętych szczegółowych modeli wydzielenia. Innymi słowy, procesy tego typu wydają się sterowalne w zakresie uzyskanych efektów w zakresie generowania wartości w zależności od tego, jakie założenia przyjmie spółka wydzielająca procesy. Stoi to w pewnej sprzeczności z zasadą bezwzględnego wpływania na maksymalizację wartości w spółkach kapitałowych i w pewnym sensie na maksymalizację wartości świadczonych usług.
Ograniczenia: Badanie dotyczyło dużego, ale tylko jednego przedsiębiorstwa sektora energetycznego. Zakres realizacji projektu był bardzo duży, ale dla potrzeb uniwersalizacji modelu należałoby zwiększyć liczbę analizowanych organizacji.
Zastosowanie praktyczne: Wydaje się, że analiza ma dużą wartość poznawczą i pomimo że wnioski i próba sformułowania modelu zależności pochodzą z analizy jednego podmiotu, może być brana pod uwagę przez większość organizacji realizujących tego typu projekty w praktyce.
Oryginalność/wartość poznawcza: Pokazane zależności w ramach modelu wydzielenia wydają się oryginalne i mają zastosowanie zarówno w teorii, jak i w praktyce gospodarczej. Dalsze analizy w kontekście teorii kosztów transakcyjnych mogą ułatwić uniwersalizację wyników badań, a zwiększenie próby badawczej o kilka przedsiębiorstw ułatwi sformułowanie modelu zmian, który może prowadzić do optymalizacji tego typu działań w praktyce i wnieść istotny wkład do teorii organizacji i zarządzania.

Słowa kluczowe

reorganizacja procesów, optymalizacja struktur organizacyjnych, outsourcing, koszty transakcyjne

dr Marta TUTKO – Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków, Polska; e-mail: marta.tutko@uj.edu.pl
mgr inż. Rafał KOSTKA – ArcelorMittal Poland S.A., Al. Piłsudskiego 92, 41-308 Dąbrowa Górnicza, Polska; e-mail: rafal.kostka@gmail.com

Otrzymano 19.10.2023. Przyjęto 23.10.2023

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest zbadanie efektów wdrożenia systemu sugestii pracowniczych (SSP) w przedsiębiorstwie z branży hutniczej. Postawiono trzy cele badawcze: (1) prezentacja SSP, (2) przedstawienie wskaźników skuteczności SSP oraz (3) identyfikacja pozytywnych efektów wdrożenia SSP.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wykorzystano metodę studium przypadku, analizowano Zakład Produkcji Stali ArcelorMittal Poland S.A.
Wyniki/wnioski: 1. SSP został wdrożony w Zakładzie Produkcji Stali etapowo w sposób sformalizowany. 2. Trzy wskaźniki skuteczności stosowane w analizowanym przedsiębiorstwie, tj. liczba zgłoszonych sugestii pracowniczych na tydzień, na linię produkcyjną oraz w podziale na kategorie wpływu, dostarczają ogólnej informacji na temat skuteczności SSP. 3. Zidentyfikowano wiele pozytywnych efektów wdrożenia SSP. Poprawa warunków pracy została uznana za najważniejszy efekt.
Ograniczenia: Ograniczenie wynika z zastosowanej metody badawczej, która nie pozwala na dokonywanie uogólnień. W niniejszym badaniu niebezpieczeństwo błędnego uogólnienia wynika z faktu, że analizowano tylko jeden przypadek.
Zastosowanie praktyczne: Charakterystyka SSP oraz wybrane mierniki skuteczności SSP mogą posłużyć jako wskazówki dla innych organizacji przy tworzeniu założeń systemu. Ponadto wykazane pozytywne efekty SSP mogą zachęcić inne organizacje do wdrożenia tego systemu.
Oryginalność/wartość poznawcza: Jest to jedno z pierwszych badań dotyczących skutecznego SSP w przedsiębiorstwie z branży hutniczej.

Słowa kluczowe

branża hutnicza, Polska, system sugestii pracowniczych, zakład produkcji stali, wskaźnik skuteczności

dr inż. Agata SZKIEL -Uniwersytet Morski w Gdyni, ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia, Polska; e-mail: a.szkiel@wznj.umg.edu.pl

Otrzymano 7.09.2023. Przyjęto 10.10.2023

Abstrakt

Cel: Celem badania była ocena postrzegania przez studentów stosowanej na Wydziale Zarządzania i Nauk o Jakości Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (WZNJ UMG) metody gromadzenia ich opinii na temat jakości zajęć dydaktycznych oraz pracy nauczycieli akademickich.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Do realizacji celu pracy zastosowano metodę ankietową. Narzędziem badawczym był zaprojektowany na potrzeby badania kwestionariusza ankiety.
Wyniki/wnioski: Studenci WZNJ UMG postrzegają ankietę oceniającą jakość zajęć dydaktycznych jako ważne narzędzie doskonalenia procesu kształcenia, jednakże w niewielkim stopniu angażują się w tę ocenę oraz nie są zainteresowani jej wynikami. Do najważniejszych czynników ograniczających udział studentów w ankiecie należą: brak zauważalnego przełożenia wyników oceny na realne działania związane z doskonaleniem jakości kształcenia, duża liczba kwestionariuszy ankiety kierowanych do studentów i związana z tym czasochłonność oceny. Studentów zachęciłyby do udziału w ankiecie przede wszystkim: dzień dziekański wolny od zajęć, zwolnienie z zajęć przez opiekuna roku oraz dofinansowanie celów studenckich.
Ograniczenia: Badanie dotyczące opinii studentów na temat ankietowej oceny jakości zajęć dydaktycznych zostało przeprowadzone wśród studentów tylko jednego wydziału i tylko jednej uczelni. Badania przeprowadzone w innych uczelniach, stosujących różne formy ankietowania i różne narzędzia badawcze (kwestionariusze ankiety oceny jakości zajęć dydaktycznych), mogłyby dostarczyć inne wyniki.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki badania mogą być wykorzystane przez WZNJ UMG do określenia i wdrożenia działań mających na celu zwiększenie udziału studentów w ankiecie i ich zaangażowania w ocenę jakości zajęć. Takie działania są niezbędne dla zwiększenia wiarygodności wyników ankiety i ich przydatności do doskonalenia procesu kształcenia oraz zwiększenia zaangażowania kadry dydaktycznej Wydziału w realizację obowiązków dydaktycznych. Mogą być także inspiracją dla innych uczelni do doskonalenia wdrożonych systemów gromadzenia opinii studentów na temat jakości zajęć.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badania mające na celu poznanie opinii studentów WZNJ UMG na temat ankietyzacji jakości zajęć dydaktycznych dotychczas nie były na Wydziale prowadzone. Nie zidentyfikowano więc czynników, które determinują stopień zaangażowania studentów w proces oceny jakości zajęć, oraz korzyści, które zmotywowały studentów do zwiększenia ich udziału w ankiecie.

Słowa kluczowe

jakość kształcenia, uczelnia, ankieta studencka, ocena zajęć dydaktycznych, kształcenie

dr hab. Aleksander LOTKO – Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego, Wydział Inżynierii Chemicznej i Towaroznawstwa, ul. Chrobrego 29, 26-600 Radom, Polska;
e-mail: aleksander.lotko@uthrad.pl
dr hab. inż. Krzysztof MELSKI – Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Instytut Nauk o Jakości, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska; e-mail: krzysztof.melski@ue.poznan.pl
dr hab. Małgorzata LOTKO – Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego, Wydział Inżynierii Chemicznej i Towaroznawstwa, ul. Chrobrego 29, 26-600 Radom, Polska;
e-mail: m.lotko@uthrad.pl

Otrzymano 2.10.2023. Przyjęto 23.10.2023

Abstrakt

Cel: Segmentacja studentów ze względu na wartości predyktorów wyboru kierunku studiów, określenie ważności tych predyktorów i wskazanie jej konsekwencji dla marketingu uczelni.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badania zrealizowane z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza na próbie 240 studentów Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu na kierunkach studiów jakość i rozwój produktu (JiRP) oraz zarządzanie i inżynieria produkcji (ZIP). Do opracowania rankingu predyktorów oraz charakterystyki uzyskanych segmentów zastosowano drzewa klasyfikacyjne i algorytm CART.
Wyniki/wnioski: Opracowano model segmentacji studentów ze względu na predyktory związane z kryteriami wyboru kierunków studiów. Najważniejszymi predyktorami okazały się: (1) nazwa kierunku studiów, (2) możliwość uzyskania tytułu zawodowego inżyniera oraz (3) źródła informacji o przyszłym kierunku studiów.
Ograniczenia: Niewielka liczebność próby (240 studentów) i uwzględnienie tylko 2 kierunków studiów.
Zastosowanie praktyczne: Dostarczenie rekomendacji istotnych dla efektywnych działań marketingowych uczelni. Na kierunku JiRP decydującym predyktorem jest możliwość uzyskania tytułu zawodowego inżyniera, podczas gdy na kierunku ZIP takim predyktorem jest nazwa kierunku studiów.
Oryginalność/wartość poznawcza: Zastosowanie drzew klasyfikacyjnych w badanym obszarze. Uzyskana segmentacja studentów, utworzenie rankingu predyktorów wyboru i wskazanie marketingowych implikacji wyników tych analiz.

Słowa kluczowe

posttowaroznawstwo, wybór kierunku studiów, segmentacja, marketing uczelni

dr hab. inż. Piotr GRUDOWSKI – prof. Politechniki Gdańskiej, Wydział Zarządzania i Ekonomii, Politechnika Gdańska, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-293 Gdańsk, Polska; e-mail: piotr.grudowski@pg.edu.pl

Otrzymano 22.08.2023. Przyjęto 24.08.2023

Cel: Przedstawienie najważniejszych wniosków płynących z badań prowadzonych w różnych regionach świata oraz obserwacji własnych prezentujących wpływ koncepcji TQM na efekty zarządzania w instytucjach szkolnictwa wyższego.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wykorzystano studium literatury wg zaleceń metodycznych J. Creswella. Wnioski płynące z rozważań oparto, przede wszystkim, na podejściu indukcyjnym.
Wyniki/wnioski: Przedstawiono czynniki wspierające wprowadzanie TQM w szkołach wyższych. Wskazano także typowe problemy spotykane w związku z wprowadzaniem TQM oraz koncepcji pokrewnych w uczelniach. Określono warunki skutecznej integracji inicjatyw projakościowych w uczelniach z koncepcją Jakości 4.0 i Społeczeństwa 5.0.
Ograniczenia: Wybrano jedynie najważniejsze – zdaniem autora – czynniki wspierające i problemy dotyczące aplikacji TQM w szkołach wyższych. Wnioski ograniczają się do wyników badań dostępnych w ramach studium literatury światowej i doświadczeń własnych autora.
Zastosowanie praktyczne: Wskazane wnioski z badań oraz praktycznych doświadczeń mogą być uwzględnione przez personel uczelni odpowiedzialny za doskonalenie procesów w ramach konkretnych projektów.
Oryginalność/wartość poznawcza: Artykuł pełni rolę porządkującą, jeśli chodzi o teorię i praktykę dotyczące roli koncepcji TQM w doskonaleniu systemów zarządzania szkół wyższych, wskazując czynniki, które powinny być przedmiotem dociekań w tym zakresie.

Słowa kluczowe

kompleksowe zarządzanie jakością (TQM), szkolnictwo wyższe

dr Mariusz CHMIELEWSKI – Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Katedra Strategicznego Rozwoju, Zakład Zrównoważonego Rozwoju i Nauk o Jakości, 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101, Polska; e-mail: mariusz.chmielewski@ug.edu.pl
dr inż. Ewa MALINOWSKA – Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Katedra Strategicznego Rozwoju, Zakład Zrównoważonego Rozwoju i Nauk o Jakości, 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101, Polska; e-mail: ewa.malinowska@ug.edu.pl
dr Renata PŁOSKA – Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Katedra Strategicznego Rozwoju, Zakład Zrównoważonego Rozwoju i Nauk o Jakości, 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101, Polska; e-mail: renata.ploska@ug.edu.pl
dr Małgorzata SZYMAŃSKA-BRAŁKOWSKA – Uniwersytet Gdański, Wydział Zarządzania, Katedra Strategicznego Rozwoju, Zakład Zrównoważonego Rozwoju i Nauk o Jakości, 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101, Polska; e-mail: m.bralkowska@ug.edu.pl

Otrzymano 3.07.2023. Przyjęto 31.07.2023

Streszczenie

Cel: Celem głównym artykułu była próba określenia, w jakim zakresie dostawcy wybranych grup produktów spożywczych, dostępnych w sieciach handlowych Biedronka i Lidl, wykorzystują nieobligatoryjne etykiety związane ze zrównoważonym rozwojem. Celem dodatkowym była próba ustalenia, czy dobór tego rodzaju oznakowania jest różny w przypadku różnych grup produktów spożywczych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badanie polegało na analizie oznakowania dotyczącego zrównoważonego rozwoju na opakowaniach wybranych produktów spożywczych, dostępnych w wybranych placówkach sieci handlowych Lidl i Biedronka, zlokalizowanych w Trójmieście. Przeprowadzone badanie miało charakter jakościowy, wykorzystano w nim metodę obserwacji nieuczestniczącej, ukrytej, metodę analizy komparatywnej, a także metodę syntezy i wnioskowania logicznego. Badanie ma charakter pilotażowy i będzie podstawą do dalszych badań uszczegóławiających.
Wyniki/wnioski: Oferenci produktów spożywczych z poddanych badaniu kategorii w niewystarczającym zakresie wykorzystują oznakowanie z zakresu zrównoważonego rozwoju. W przypadku etykiet związanych z ekologią dominują te odnoszące się do możliwości recyklingu opakowań, zidentyfikowano też relatywnie dużo oznaczeń dotyczących aspektów jakościowych i miejsca pochodzenia produktów, natomiast na badanych opakowaniach prawie nie występują etykiety społeczne. Zaobserwowano dużą różnorodność nieobligatoryjnych oznaczeń na opakowaniach, co przyczyniło się do swobodnej ich klasyfikacji, która jest jedynie propozycją autorów. Marki własne badanych sieci handlowych przodują w wyraźnym informowaniu klienta o pochodzeniu produktu, sposobie segregacji zużytych opakowań i gwarantowanej, przez własne standardy, jakości. Największa różnorodność oznaczeń charakteryzowała opakowania produktów mleczarskich.
Ograniczenia: Do badania wybrano jedynie cztery grupy produktów spożywczych, w ich ramach natomiast – wybrane kategorie produktów. W ramach tych grup dokonano obserwacji opakowań produktów, które w trakcie badań (28-29 czerwca 2023 roku) były dostępne w miejscach obserwacji. Badanie przeprowadzone zostało w placówkach należących do dwóch najpopularniejszych w Polsce dyskontów spożywczych, zlokalizowanych w Trójmieście.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki badania mogą stanowić punkt wyjścia do głębszej oceny stopnia wykorzystania etykietowania zrównoważonego w procesie komunikacji między producentami i dystrybutorami produktów spożywczych a konsumentami. Wykorzystując wyniki badań, dostawcy mogą zaplanować swoje przyszłe działania, których celem byłoby lepsze zrozumienie przez klientów działalności związanej ze zrównoważonym rozwojem.
Oryginalność/wartość poznawcza: Wyniki badań, zaprezentowane w opracowaniu, pozwalają na wstępne określenie zakresu wykorzystania oznakowania związanego ze zrównoważonym rozwojem na opakowaniach wybranych produktów spożywczych, dostępnych w dwóch dyskontowych sieciach handlowych.

Słowa kluczowe

oznakowanie produktu, etykiety ekologiczne, etykiety społeczne, etykiety jakościowe, etykiety zrównoważone, produkty spożywcze, zrównoważony rozwój

prof. dr hab. Elżbieta SKRZYPEK – Wydział Ekonomiczny UMCS Lublin, Katedra Kapitału Intelektualnego i Jakości, Pl. M. Curie-Skłodowskiej 5, 20-031 Lublin, Polska; e-mail: elzbieta.skrzypek@poczta.umsc.lublin.pl
dr hab. Adam SKRZYPEK – Katedra Zarządzania Przedsiębiorstwem, Instytut Dziennikarstwa i Zarządzania, Wydział Nauk Społecznych, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, Polska; e-mail: adam.skrzypek@kul.pl

Otrzymano 27.07.2023. Przyjęto 7.08.2023

Streszczenie

Cel: W warunkach czwartej rewolucji przemysłowej zachodzi wiele zmian, z którymi muszą zmierzyć się organizacje. Powstaje konieczność przystosowania się do funkcjonowania w nowych warunkach przy jednoczesnym akceptowaniu rozwiązań, które sprawdzone zostały w praktycznej działalności. W warunkach przemysłu 4.0 zmiany dotykają także rozwiązań w sferze jakości. Celem artykułu jest pokazanie uwarunkowań powstania jakości 4.0, jej rozumienia i konsekwencji. Ponadto przedstawienie wpływu przemysłu 4.0 na doskonalenie jakości 4.0. Problemy te pokazane zostały w odniesieniu do opublikowanych wyników badań wybranych autorów oraz badań własnych. Ważnym celem jest także odniesienie się do społeczeństwa 5.0 i jakości 5.0.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W artykule dokonano przeglądu prac poświęconych problematyce jakości 4.0, przedstawiono wybrane wyniki badań oraz wyniki badań własnych uzyskane na podstawie autorskiej ankiety skierowanej do 300 polskich przedsiębiorstw posiadających wdrożony SZJ.
Wyniki/wnioski: Uzyskane wyniki, wsparte badaniami literaturowymi i ankietowymi, wskazują na rozwój pojęcia jakość 4.0, trudności w jej postrzeganiu i wdrażaniu zarządzania jakością 4.0. Oznacza to konieczność doskonalenia kompetencji, większego nacisku na szkolenia i zmiany świadomości projakościowej.
Ponadto konieczne są dalsze badania naukowe i wdrożenia praktycznych rozwiązań służących doskonaleniu zarządzania jakością 4.0 i 5.0. Niezbędna jest kontynuacja konferencji naukowych umożliwiających wymianę wiedzy między nauką i praktyką.
Ograniczenia: Badaniami objęto 300 przedsiębiorstw zorientowanych projakościowo w Polsce, jednak wiele z nich nie wzięło udziału w badaniach lub udzieliło niekompletnych informacji. Istnieje zatem potrzeba kontynuowania badań i rozszerzenia ich także na firmy nieposiadające wdrożonego SZJ.
Zastosowanie praktyczne: Przedstawione wyniki wskazują na kierunki badań, które powinny być podjęte, by wyjaśniać, zachęcać i wskazywać sposoby wdrażania rozwiązań, jakie niesie ze sobą rewolucja 4.0, oraz pokazywać sposoby przezwyciężania pojawiających się problemów. Konieczna jest w tym względzie wymiana wiedzy i doświadczeń pomiędzy nauką i praktyką.
Oryginalność/wartość poznawcza: Wskazano na możliwe podejścia do jakości 4.0, uzasadniono potrzebę wzajemnego oddziaływania przemysłu 4.0 i jakości 4.0, wskazano na możliwości, jakie posiada przemysł 4.0 w procesie doskonalenia zarzadzania jakością 4.0, przedstawiono przesłanki przemawiające za rozwojem jakości 5.0 w warunkach społeczeństwa 5.0.

Słowa kluczowe

jakość 4.0, jakość 5.0, przemysł 4.0, społeczeństwo 4.0 i 5.0