autorMałgorzata Wierzbicka

Wykorzystanie technologii Blockchain w budowaniu lojalności klientów

W

mgr Sebastian MATYSIK – Uniwersytet Szczeciński, Wydział Ekonomii, Finansów i Zarządzania, Instytut Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Cukrowa 8, 71-004 Szczecin, Polska
Szkoła Doktorska Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Adama Mickiewicza 16, 70-384 Szczecin, Polska, e-mail: kontakt@sebastianmatysik.pl

Otrzymano 16.10.2024. Przyjęto 21.10.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu było określenie roli technologii Blockchain w budowaniu lojalności klientów oraz zidentyfikowanie kluczowych wymiarów, które wspierają ten proces. Przeprowadzone badanie miało na celu wypełnienie luki badawczej dotyczącej wpływu Blockchain na budowanie lojalności klientów przez transparentność, zaufanie i efektywność programów lojalnościowych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badanie przeprowadzono na podstawie systematycznego przeglądu literatury zgodnego z wytycznymi PRISMA. Analiza obejmowała literaturę naukową dostępną w bazach Scopus i Web of Science, skupiającą się na wykorzystaniu Blockchain w zarządzaniu lojalnością klientów. W procesie badawczym wykorzystano narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, co pozwoliło na efektywne przetwarzanie i selekcję artykułów. Treść publikacji także była przygotowywana z wykorzystaniem AI, co zapewniło minimalizację stronniczości, poprawiło spójność analizy oraz zwiększyło replikowalność wyników, co jest kluczowe dla rzetelnych badań.
Wyniki/wnioski: Blockchain rewolucjonizuje programy lojalnościowe poprzez tokenizację punktów, eliminację pośredników i automatyzację procesów. Technologia ta zwiększa przejrzystość i bezpieczeństwo, budując długoterminowe zaufanie klientów. Istotne są także nowe narzędzia, jak BNFT, które wspierają zaangażowanie klientów w środowiskach cyfrowych.
Ograniczenia: Badanie było ograniczone do literatury open access, co może sprawić, że nie uwzględniono wszystkich istotnych badań zaprezentowanych w literaturze światowej. Ponadto brakuje długoterminowych badań empirycznych, oceniających rzeczywisty wpływ Blockchain na lojalność klientów.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą pomóc firmom wdrażać Blockchain w programach lojalnościowych, poprawiając efektywność i budując zaufanie poprzez transparentność i automatyzację procesów.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi nowe spojrzenie na zastosowanie technologii Blockchain w budowaniu lojalności klientów, między innymi w ramach programów lojalnościowych, oferując kompleksowe ramy koncepcyjne dla firm i badaczy.

Słowa kluczowe

Blockchain, lojalność klientów, tokenizacja, programy lojalnościowe, metoda PRISMA

ALIC (Audit-based Lean Implementations Canvas) – model efektywnego wdrażania Lean Management

A

dr hab. Joanna M. DZIADKOWIEC – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków, Polska; e-mail: dziadkoj@uek.krakow.pl
dr inż. Urszula BALON – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków, Polska; e-mail: balonu@uek.krakow.pl
dr inż. Paulina KOTERWA – MAEM Polska

Otrzymano 20.06.2024. Przyjęto 05.07.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest prezentacja i krytyczna analiza modelu ALIC (Audit-based Lean Implementations Canvas) jako skutecznego sposobu na wdrażanie rozwiązań z zakresu Lean Management (LM).
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Zastosowano metodę pracy koncepcyjnej oraz metodę analizy krytycznej, syntezy i wnioskowania logicznego.
Wyniki/wnioski: Model ALIC stanowi połączenie elementów, które są wykorzystywane w różnych obszarach zarządzania – w ramach modelu zostały dobrane w taki sposób, żeby skutecznie wspierały wdrażanie narzędzi Lean Management. ALIC bazuje na audycie, na wszystkich etapach wdrażania modelu wykorzystana jest lista pytań audytowych opracowanych na potrzeby modelu. Rdzeń modelu stanowi zestaw podstawowych narzędzi (5S, praca standaryzowana, AUR i SMED oraz Kanban). Do oceny efektywności jest wykorzystywany zestaw wskaźników KPI. W ramach sprzężeń zwrotnych zaprojektowanych w modelu możliwe jest zarówno określenie poziomu wdrożenia Lean Management, jak i określenie efektywności podejmowanych działań.
Ograniczenia: Z analizy modelu ALIC można wnioskować, że prawdopodobnie będzie skuteczny w przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych działających w różnych branżach, wymaga to jednak weryfikacji praktycznej na przykładzie przedsiębiorstw z branży innej niż chemiczna. Brakuje również weryfikacji dla organizacji nieprodukcyjnych, analizy w tym zakresie stanowić mogą dalsze kierunki badań.
Zastosowanie praktyczne: Dla menadżerów i przedstawicieli praktyki gospodarczej ALIC może być modelowym rozwiązaniem wdrażania i oceny skuteczności Lean Management. W warstwie teoretycznej stanowi wkład w dyskusję naukową dotyczącą wdrażania Lean Management w aspekcie efektywności i koncepcji ciągłego doskonalenia.
Oryginalność/wartość poznawcza: Oryginalność artykułu wynika z faktu zaprezentowania unikalnego, autorskiego modelu ALIC, umożliwiającego ocenę stopnia zaawansowania oraz efektywności działań w ramach wdrożenia Lean Management.

Słowa kluczowe

Lean Management, audyt, KPI, ciągłe doskonalenie, efektywność

Interdyscyplinarność wiedzy w zarządzaniu jakością

I

prof. dr hab. Katarzyna SZCZEPAŃSKA – Politechnika Warszawska, Wydział Zarządzania, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa, Polska; e-mail: katarzyna.szczepanska@pw.edu.pl

Otrzymano 19.06.2024. Przyjęto 30.09.2024

Abstrakt

Cel: Wskazanie dziedzin nauki oraz dyscyplin naukowych mających teoretyczne i praktyczne zastosowanie w zarządzaniu jakością.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Za pomocą metody analizy i konstrukcji logicznej starano się odpowiedzieć na pytania badawcze: Które dziedziny nauki i dyscypliny naukowe mają zastosowanie w teorii i praktyce zarządzania jakością? Jaki jest zakres dziedzin nauki i dyscyplin naukowych w teorii i praktyce zarządzania jakością?
Wyniki/wnioski: Dziedziny nauki można sklasyfikować (klasyfikacja ogólna i szczegółowa) według kryterium występowania związków z koncepcją TQM oraz systemem zarządzania jakością ISO. Dyscyplinami naukowymi mającymi największy związek z koncepcją TQM oraz systemem zarządzania jakością ISO są: nauki o zarządzaniu i jakości, psychologia, ekonomia i finanse. Pozostałe dyscypliny naukowe (socjologia, filozofia, matematyka i informatyka) cechują się najmniejszym związkiem z koncepcją TQM oraz systemem zarządzania jakością ISO. Największe zróżnicowanie cechuje strukturę ilościową dyscyplin naukowych w dziedzinie nauk społecznych. Wspólną cechą zasad (doskonałości i TQM) oraz wymagań systemu zarządzania jakością ISO są takie same dyscypliny naukowe (nauki o zarządzaniu i jakości, psychologia, ekonomia i finanse).
Ograniczenia: PN-EN ISO 9001 bez uwzględnienia innych systemów ISO w obszarze zarządzania jakością.
Zastosowanie praktyczne: Określenie granic interdyscyplinarności wiedzy w zarządzaniu jakością będących podstawą do realizacji koncepcji organizacji inteligentnej.
Oryginalność/wartość poznawcza: Wskazanie perspektywy badań empirycznych dotyczących wpływu interdyscyplinarności wiedzy na osiągnięcie: (a) celów jakości, (b) wyższej efektywności w zarządzaniu jakością, (c) pożądanych zachowań organizacji.

Słowa kluczowe

jakość, zarządzanie jakością, zasady w zarządzaniu jakością, interdyscyplinarność, TQM, ISO

Zastosowanie sztucznej inteligencji w łańcuchu żywnościowym

Z

dr inż. Magdalena NIEWCZAS-DOBROWOLSKA – Katedra Zarządzania Jakością, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków, Polska, e-mail: niewczam@uek.krakow.pl

Otrzymano 20.06.2024. Przyjęto 05.07.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest scharakteryzowanie możliwości zastosowania sztucznej inteligencji w odniesieniu do bezpieczeństwa żywności w łańcuchu żywnościowym.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Przeprowadzono przegląd najnowszej literatury dotyczącej AI w przemyśle spożywczym w aspekcie bezpieczeństwa żywności.
Wyniki/wnioski: AI ma zastosowanie w procesach w łańcuchu żywnościowym dotyczących różnych jego uczestników (rolnicy, producenci, dystrybutorzy) w charakterze prewencyjnym wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa żywności, jak również w sytuacji wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa żywności. AI daje możliwość gromadzenia, przetwarzania, modelowania, analizowania dużej ilości danych, dlatego jej zastosowanie w przemyśle spożywczym i zapewnianiu bezpieczeństwa żywności jest bardzo szerokie – od monitorowania, przewidywania zagrożenia, zapobiegania, szkolenia, po szybkie reakcje związane z wycofaniem produktu z rynku i informowaniem instytucji i konsumentów.
Ograniczenia: Zajęto się aspektami teoretycznymi, można je poszerzyć o aspekty praktyczne, opinie konsumentów, producentów, instytucji.
Zastosowanie praktyczne: Artykuł wskazuje na ważne zagadnienie zastosowania AI w zapewnieniu jakości w aspekcie prewencyjnym, ale również reagowania na wystąpienia zagrożenia, którego źródłem jest żywność. AI może być stosowana w różnych obszarach. Trzeba pamiętać o etyce i odpowiedzialności w stosowaniu AI.
Oryginalność/wartość poznawcza: Jest to aktualny temat, związany z rozwojem AI, jej zaletami oraz zagrożeniami, które ze sobą niesie.

Słowa kluczowe

sztuczna inteligencja (AI), przemysł spożywczy, zapewnienie bezpieczeństwa żywności, etyka

Koszty jakości jako element doskonalenia procesu zarządzania eksploatacją statków i praktykami morskimi w Uniwersytecie Morskim w Gdyni

K

dr Katarzyna MUSZYŃSKA – Uniwersytet Morski w Gdyni, Dział Armatorski i Praktyk Morskich, ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia, Polska, e-mail: k.muszynska@au.umg.edu.pl
prof. dr hab. inż. Piotr PRZYBYŁOWSKI – Uniwersytet Morski w Gdyni, Wydział Zarządzania i Nauk o Jakości, ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia, Polska, e-mail: p.przybylowski@wznj.umg.edu.pl
dr Violetta SKRODZKA – Uniwersytet Morski w Gdyni, Wydział Zarządzania i Nauk o Jakości, ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia, Polska, e-mail: v.skrodzka@wznj.umg.edu.pl

Otrzymano 14.07.2024. Przyjęto 26.07.2024

Abstrakt

Cel: Celem pracy było zbudowanie katalogu czynności, które pozwolą na opracowanie rachunku kosztów jakości dla statków szkoleniowych Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (UMG) oraz zdefiniowanie i przygotowanie listy kosztów jakości zgodnie z przyjętym modelem PAF (prevention cost, appraisal cost, failure cost).
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W badaniach zastosowano podejście triangulacyjne. W pracy wykorzystano studium przypadku, analizę dostępnej dokumentacji, autorską procedurę wyodrębniania kosztów dla rachunku kosztów jakości na statkach szkoleniowych UMG oraz analizę wskaźnikową.
Wyniki/wnioski: Opracowanie rachunku kosztów jakości w obszarze eksploatacji statków szkolnych UMG może być przydatnym i efektywnym narzędziem zarządzania jakością dla kierownictwa UMG. Prowadzenie rachunku kosztów jakości pozwoli także na analizę i wskazanie pozycji kosztów, które można obniżyć lub zlikwidować. Pozwala także określić przyczyny ich powstawania, co powinno posłużyć ich optymalizacji.
Ograniczenia: Metoda badawcza i dostępność danych pozwalają na branżowe jej zastosowanie. Uzyskane wyniki odzwierciedlają uwarunkowania dla typowego przedsiębiorstwa armatorskiego i nie dają podstaw do daleko idących uogólnień.
Zastosowanie praktyczne: Zbudowany katalog czynności oraz opracowana procedura szacowania kosztów jakości mogą być przydatne do prowadzenia pełnego rachunku kosztów jakości. Zwiększenie kosztów oceny i kontroli powinno wpłynąć na zmniejszenie kosztów napraw, zakupu urządzeń i części spowodowanych awariami czy ich zużyciem.
Oryginalność/wartość poznawcza: Wyniki badań są nowością w polskiej literaturze przedmiotu oraz stanowią inspirację do wprowadzenia pełnego rachunku kosztów jakości, początkowo dla statków szkoleniowych, a docelowo dla całej Uczelni w ramach obowiązującego systemu księgowego.

Słowa kluczowe

koszty jakości, eksploatacja statków szkoleniowych

Wdrażanie normy ISO 22000:2018 w firmie rolno-spożywczej NOUNOURS: studium przypadku zakładu produkcyjnego NOUNOURS

W

Sarra Ghrieb – Master’s degree in quality management, Higher National School of Management, Kolea, Algeria; e-mail: sarragherieb4@gmail.com
Amine Ferroukhi – Professor at the Higher National School of Management, LIMGE laboratory, Kolea, Algeria; e-mail: a.ferroukhi@ensmanagement.edu.dz
Lydia Djennadi – Lecturer at the Higher National School of Management, LIMGE laboratory Kolea, Algeria

Otrzymano 14.03.2024. Przyjęto 26.06.2024

Abstrakt

Cel: Celem opracowania jest ustanowienie kompleksowych ram zarządzania zgodnych z normą ISO 22000:2018 w zakładzie produkcyjnym NOUNOURS, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa produktów spożywczych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Do osiągnięcia celu badawczego zastosowano metodologię jakościową. Aktywne uczestnictwo w środowisku produkcyjnym firmy NOUNOURS pozwoliło na zdobycie bezpośrednich doświadczeń oraz głębsze zrozumienie kultury, zachowań i dynamiki badanej grupy. Obserwacja uczestnicząca jest szczególnie cenna przy badaniu zjawisk społecznych, praktyk kulturowych i dynamiki społeczności, gdyż umożliwia eksplorację złożonych procesów społecznych w ich naturalnych kontekstach.
Wyniki/wnioski: Wyniki badań podkreślają zaangażowanie kierownictwa w uzyskanie certyfikatu ISO 22000:2018. Ocena planu Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli (HACCP) potwierdza zgodność z obowiązującymi standardami. Niemniej jednak ocena programu wstępnego (PRP) wykazuje obszary niezgodności.
Ograniczenia: Badanie może być ograniczone przez takie czynniki jak: (1) brak niektórych dokumentów ze względu na ich poufny charakter, (2) trudności w otwartej interakcji ze specjalistami, (3) problemy z dotarciem do znacznej liczby respondentów średniego szczebla zarządzania.
Zastosowanie praktyczne: Wdrożenie solidnego systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności i przestrzeganie globalnych standardów, takich jak ISO 22000:2018, przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa i jakości produktów spożywczych NOUNOURS. Ponadto spełnienie wymagań regulacyjnych i uzyskanie certyfikatu ISO 22000:2018 może otworzyć możliwości eksportowe.
Oryginalność/wartość poznawcza: Opracowanie przedstawia nowe perspektywy dotyczące ustanowienia systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności w zakładzie produkcyjnym NOUNOURS, dostarczając cennych wskazówek dla podobnych firm, które dążą do poprawy procedur zapewnienia bezpieczeństwa żywności. Ponadto podkreśla znaczenie przestrzegania międzynarodowych standardów i wymogów regulacyjnych w sektorze spożywczym.

Słowa kluczowe

ISO 22000:2018, HACCP (Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli), bezpieczeństwo żywności, system zarządzania bezpieczeństwem żywności, mała firma rolno-spożywcza, Algieria

Poprawa komunikacji z pacjentem poprzez chatboty oparte na sztucznej inteligencji (AI): spostrzeżenia empiryczne i zalecenia menedżerskie

P

dr Tomasz DRYL – Wydział Zarządzania, Uniwersytet Gdański, ul. Armii Krajowej 101, 81-824 Sopot, Polska; e-mail: tomasz.dryl@ug.edu.pl

Otrzymano 4.06.2024. Przyjęto 10.06.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest zbadanie wpływu technologii sztucznej inteligencji (AI) na jakość komunikacji pomiędzy placówkami medycznymi a pacjentamiza pośrednictwem chatbotów konwersacyjnych. Artykuł analizuje percepcję pacjentów na temat komunikacji z wykorzystaniem chatbotów AI, ocenia dokładność i pomocność informacji przekazywanych przez chatboty oraz bada wpływ personalizacji odpowiedzi i łatwości użytkowania chatbotów na ogólną satysfakcję pacjentów. Dodatkowo artykuł przedstawia rekomendacje dotyczące implementacji AI w komunikacji medycznej, oparte na wynikach badań empirycznych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badanie przeprowadzono w 2023 roku metodą sondażu diagnostycznego. Zastosowano technikę ankiety, a narzędziem badawczym był kwestionariusz udostępniony metodą CAWI. W badaniu uczestniczyło 483 respondentów.
Wyniki/wnioski: Wyniki badania wykazały, że chatboty AI stanowią wartościowe narzędzie w poprawie jakości obsługi pacjenta w placówkach medycznych. Ich skuteczność zależy od dokładności informacji, personalizacji komunikacji oraz łatwości użycia. Wdrożenie chatbotów AI wymaga uwzględnienia wyzwań związanych z przetwarzaniem języka naturalnego oraz różnicami indywidualnymi użytkowników.
Ograniczenia: Ograniczenia dotyczą przede wszystkim możliwego braku reprezentatywności wszystkich respondentów badania.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki wskazują na wysoką jakość komunikacji, skuteczność w udzielaniu odpowiedzi oraz znaczącą rolę chatbotów w poprawie doświadczeń pacjentów.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi nową wartość poznawczą, analizując szczegółowo percepcję pacjentów na temat komunikacji z wykorzystaniem chatbotów AI, ocenia dokładność i pomocność informacji przekazywanych przez chatboty oraz bada wpływ personalizacji odpowiedzi i łatwości użytkowania chatbotów na ogólną satysfakcję pacjentów.

Słowa kluczowe

AI w ochronie zdrowia, chatboty w komunikacji z pacjentami, jakość obsługi pacjenta

Jakość jako obszar wartości produktu luksusowego

J

dr Wioleta DRYL – Wydział Zarządzania, Uniwersytet Gdański, ul. Armii Krajowej 101, 81-824 Sopot, Polska; e-mail: wioleta.dryl@ug.edu.pl
mgr Piotr JUCHNIEWICZ – doktorant, Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie, Wydział Nauk Społecznych i Ekonomicznych, Šafárikovo námestie 6, 814 99 Bratislava, Słowacja

Otrzymano 4.06.2024. Przyjęto 10.06.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest identyfikacja i analiza roli jakości w ocenie wartości produktu luksusowego. Percepcja jakości stanowi w przypadku dóbr luksusowych bardzo złożony koncept, którego istota wykracza poza ramy funkcjonalności, użyteczności i poziomu zaspokojenia podstawowych potrzeb konsumenta. W artykule podjęto także próbę wskazania, jakie czynniki kształtują postrzeganą jakość produktu luksusowego.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Posłużono się takimi metodami jak krytyczna analiza literatury przedmiotu oraz wybranych wyników badań zrealizowanych w analizowanym obszarze, a także metodami syntezy i wnioskowania logicznego.
Wyniki/wnioski: Jakość dóbr luksusowych nie jest tylko funkcją ceny i rzeczywistej jakości, ale przede wszystkim jakości postrzeganej, która ma decydujący wpływ na decyzje nabywcze konsumentów. Psychologiczna percepcja jakości stanowi jedną z podstaw wizerunku marki luksusowej, a także czynnik racjonalizujący decyzje konsumentów o zakupie. Wskazuje się również na istotne znaczenie jakości w budowaniu relacji z konsumentem dóbr luksusowych. Jakość stanowi również narzędzie wspierające dostosowywanie się marek do współczesnych wymagań rynku, takich jak zrównoważony rozwój czy funkcjonowanie na rynku e-commerce.
Ograniczenia: W niniejszym opracowaniu dokonano analizy literatury, a także wyników wybranych badań dotyczących jakości dóbr luksusowych, co stanowi jedynie wstęp dla dalszych pogłębionych badań w tym zakresie.
Zastosowanie praktyczne: Zaprezentowane w niniejszym opracowaniu analizy dostarczają informacji ukierunkowujących dalsze procesy badawcze w tym obszarze. Zidentyfikowane obszary, w jakich rozpatrywana jest jakość produktów luksusowych, wskazują na silną potrzebę dalszych pogłębionych badań zarówno jakościowych, jak i ilościowych w tym zakresie.
Oryginalność/wartość poznawcza: Dotychczasowe opracowania w tym zakresie skupiają się na szerokim ujęciu ogólnych kwestii odnoszących się do wartości produktu luksusowego, traktując jakość jako jeden z jej wyznaczników. Artykuł koncentruje się na roli jakości w kształtowaniu wartości produktu luksusowego. Identyfikuje czynniki wykraczające poza racjonalne wyznaczniki jakości, poddając analizie zmienne kształtujące jakość postrzeganą, która w przypadku dóbr luksusowych oddaje faktyczny zakres tego zjawiska.

Słowa kluczowe

jakość postrzegana, produkt luksusowy, wartość produktu luksusowego

Outsourcing jako przyczyna niskiej jakości. Lekcja płynąca z doświadczeń Boeinga

O

prof. dr hab. Marek BUGDOL – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska; e-mail: marek.bugdol@uj.edu.pl

Otrzymano 29.05.2024. Przyjęto 5.06.2024

Abstrakt

Cel: Celem niniejszego artykułu jest identyfikacja głównych przyczyn upadku jakości w procesach produkcyjnych realizowanych z wykorzystaniem outsourcingu.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W celu zapoznania się ze stanem dotychczasowych badań wykorzystano przegląd literatury. Zastosowana procedura była zgodna z zasadami badań prowadzonych w naukach o zarządzaniu i jakości. W artykule wykorzystano materiały informacyjne dotyczące upadku jakości w firmie Boeing.
Wyniki/wnioski: Do problemów związanych z zagwarantowaniem odpowiedniej jakości (tj. zgodnej z wymaganiami) dochodzi, kiedy mamy do czynienia z: nadmiernym wydzielaniem procesów, brakiem rygorystycznej kontroli jakości przeprowadzanej przez dostawców, niemożnością oceny wszystkich ponoszonych kosztów, niewłaściwym zdefiniowaniem produktu (tego, czego oczekujemy), bardzo dużą liczbą zastosowanych technologii, rozbudowaną i skomplikowaną strukturą łańcucha dostaw. Jednak nie wolno zapominać o takich czynnikach, jak: dążenie do szybkich zysków (presja na cele numeryczne), niszczenie kompetencji w wyniku nieciągłości technologicznej, podejmowanie zachowań kontrproduktywnych (korupcji) czy o uwarunkowaniach politycznych, na które firmy nie muszą mieć wpływu.
Ograniczenia: Przegląd literatury nie jest doskonałym sposobem pozyskiwania informacji. W artykule zwarto przykład odnoszący się do jednej branży.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki badań mogą być przydatne do doskonalenia systemu zarządzania procesami zewnętrznymi.
Oryginalność/wartość poznawcza: Przedstawione przykłady i wyniki już opublikowanych badań mogą stanowić materiał edukacyjny zarówno dla studentów kierunków technicznych, jak i społecznych.

Słowa kluczowe

outsourcing, problemy, przyczyny upadku jakości

Dzielenie się wiedzą i transfer wiedzy we współczesnej organizacji

D

prof. dr hab. Elżbieta SKRZYPEK – Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu, Wydział Nauk Społecznych, ul. Nowy Świat 4, 62-800 Kalisz, Polska; e-mail: e.skrzypek@uniwersytetkaliski.edu.pl
mgr Sylwia SAGAN – Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie , Katedra Kapitału Intelektualnego i Jakości, pl. Marii Curie-Skłodowskiej 5, 20-031 Lublin, Polska; e-mail: sylwia.sagan@mail.umcs.pl

Otrzymano 23.05.2024. Przyjęto 5.06.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest wskazanie rangi oraz znaczenia transferu i dzielenia się wiedzą w organizacji, a także pokazanie wynikających z tego korzyści i barier występujących w tych procesach. Wskazanie uwarunkowań, motywów, barier, korzyści, efektów i czynników wspierających oraz stymulujących zachowania związane z dzieleniem się wiedzą. Ponadto wskazanie na wybrane badania, które podkreślają stan i znaczenie szeroko rozumianego procesu dzielenia się wiedzą w organizacjach oraz pokazanie związków, jakie zachodzą między dzieleniem się wiedzą i transferem wiedzy.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Projekt zakłada wskazanie różnic w podejściu do subprocesów zarządzania wiedzą. Badanie obejmuje krytyczną analizę dostępnej literatury oraz analizę wyników opublikowanych badań oraz wnioskowanie.
Wyniki/wnioski: Ukazanie istoty, różnorodności w podejściu do definiowania transferu i dzielenia się wiedzą, wskazanie związków, jakie zachodzą między transferem i dzieleniem się wiedzą, ukazanie potrzeby podniesienia rangi tych subprocesów w zarządzaniu wiedzą we współczesnej organizacji, wskazanie na potrzebę kontynuacji badań nad problemami związanymi z transferem i dzieleniem się wiedzą.
Ograniczenia: Zarządzanie wiedzą w polskich przedsiębiorstwach wzbudza coraz większe zainteresowanie. Jednocześnie dzielenie się wiedzą i transfer wiedzy jako subprocesy zarządzania wiedzą napotykają na szereg barier. Potwierdzają to liczne badania prowadzone w tym zakresie.
Zastosowanie praktyczne: Wskazanie zależności pomiędzy dzieleniem się wiedzą i transferem wiedzy oraz pokazanie korzyści, jakie mogą osiągnąć organizacje realizujące te subprocesy w ramach procesu zarządzania wiedzą.
Oryginalność/wartość poznawcza: Pokazanie znaczenia dzielenia się wiedzą jako najważniejszego aspektu zarządzania wiedzą w celu zachęcenia organizacji do szerszego zainteresowania się zarówno problematyką zarządzania wiedzą, jak i jego subprocesami, jakimi są transfer i dzielenie się wiedzą. Przedstawione wyniki badań ukazują wybrane elementy zarządzania wiedzą związane z oddziaływaniem subprocesów transfer i dzielenie się wiedzą na organizację i pracownika.

Słowa kluczowe

zarządzanie wiedzą, dzielenie się wiedzą, transfer wiedzy