autorMałgorzata Wierzbicka

prof. dr hab. inż. Zbigniew KŁOS – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-695 Poznań, Polska, e-mail: zbigniew.klos@put.poznan.pl
dr hab. Jacek KŁOS – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii, ul. Uniwersytetu Poznańskiego 8, 61-614 Poznań, Polska, e-mail: jacek.klos@amu.edu.pl

Otrzymano 14.05.2025. Przyjęto 29.05.2025

ABSTRAKT

Cel: Głównym celem jest przedstawienie niektórych panaceów, zwłaszcza „antykruchości” i „uważności”, na występujące w koncepcji świata BANI globalne wyzwania.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Podjęte zagadnienia mają kluczowe znaczenie dla refleksji nad możliwościami konfrontacji z wyzwaniami świata BANI.
Wyniki/wnioski: Analiza dostępnych propozycji wskazuje, że istnieją już racjonalne sposoby rozwiązywania problemów sygnalizowanych w idei świata BANI.
Ograniczenia: Przedstawione rozważania dotyczą zagadnień mających wymiar globalny.
Zastosowanie praktyczne: Podjęta w artykule problematyka winna inspirować osoby odpowiedzialne za rozwój organizacji, w tym zwłaszcza przedsiębiorstw przemysłowych, do refleksji, a następnie działań pozwalających z sukcesem konfrontować się z wyzwaniami świata BANI.
Oryginalność/wartość poznawcza: literatura dotycząca problematyki świata BANI, a zwłaszcza metod i środków radzenia sobie z jego wyzwaniami, jest bardzo ograniczona.

SŁOWA KLUCZOWE

świat BANI, wyzwania, kruchość – antykruchość, niespokojność – uważność

mgr Robert WILGOCKI – Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, ul. Nowy Świat 4, 62- 800 Kalisz, Polska, e-mail: robert.wilgocki@gmail.com

Otrzymano 7.04.2025. Przyjęto 18.04.2025

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest analiza wpływu cyfryzacji, automatyzacji i sztucznej inteligencji (AI) na rozwój i skuteczność wdrażania Lean Management we współczesnych organizacjach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji Lean 4.0, Lean 5.0, Kaizen 4.0 oraz Green Lean.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Zastosowano podejście mieszane (mixed-methods). Badanie ilościowe przeprowadzono za pomocą ankiety internetowej wśród 12 menedżerów firm branży elektronicznej w Polsce, natomiast część jakościową oparto na 6 pogłębionych wywiadach eksperckich. Analizowano poziom wdrożenia narzędzi Lean i technologii cyfrowych (BI, AI, IoT), poziom kompetencji cyfrowych oraz bariery transformacyjne. Zastosowano statystykę opisową, test korelacji Pearsona oraz analizę treści.
Wyniki/wnioski: Badania potwierdzają rosnącą rolę narzędzi cyfrowych w środowisku Lean. Skuteczność wdrożeń Lean oceniono średnio na 3,7/5. Tylko 32% respondentów zadeklarowało wysoki poziom kompetencji cyfrowych. Najczęściej wskazywane bariery to: brak kompetencji, wysokie koszty oraz trudności integracyjne. Eksperci podkreślili konieczność zmiany kultury organizacyjnej i roli liderów jako mentorów transformacji. Lean 5.0 uznano za przyszłościowe podejście integrujące technologię z wartościami humanistycznymi.
Ograniczenia: Ograniczeniem badania jest mała liczebność próby (n=12), co ogranicza możliwość uogólnienia wyników. Mimo to ekspercki charakter respondentów i triangulacja metodologiczna (ankieta + wywiady) wzmacniają wartość poznawczą wyników.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki dostarczają praktycznych wskazówek dla liderów i menedżerów wdrażających Lean w organizacjach cyfrowych i hybrydowych. Artykuł zawiera rekomendacje dotyczące rozwoju kompetencji cyfrowych, wdrażania narzędzi BI i AI, integracji ESG z Lean oraz transformacji stylu przywództwa.
Oryginalność/wartość poznawcza: Oryginalność pracy polega na połączeniu analizy teoretycznej z badaniem empirycznym dotyczącym Lean 5.0 w kontekście Przemysłu 5.0. Artykuł wnosi nową wartość w zakresie zrozumienia relacji między technologią a kulturą organizacyjną oraz identyfikuje warunki niezbędne do skutecznej cyfryzacji Lean Management.

Słowa kluczowe

Lean Management, Lean 4.0 & 5.0, Kaizen 4.0, AI, Green Lean

dr inż. Anna MAZUR – prof. PP, Politechnika Poznańska, plac Marii Skłodowskiej-Curie 5, 60-965 Poznań, Polska, e-mail: anna.mazur@put.poznan.pl
inż. Mikołaj KURZAWSKI – Politechnika Poznańska, plac Marii Skłodowskiej-Curie 5, 60-965 Poznań, Polska, e-mail: mikolaj.kurzawski@student.put.poznan.pl
inż. Grzegorz KOŁPOWSKI – prof. PP, Politechnika Poznańska, plac Marii Skłodowskiej-Curie 5, 60-965 Poznań, Polska, e-mail: grzegorz.kolpowski@student.put.poznan.pl

Otrzymano 1.04.2025. Przyjęto 16.04.2025

Abstrakt

Cel: Identyfikacja źródeł marnotrawstwa oraz ocena ich wpływu na efektywność procesów produkcyjnych w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Przedstawienie propozycji rozwiązań eliminujących zidentyfikowane źródła marnotrawstwa w procesach produkcyjnych.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Analiza literatury oraz innych dostępnych źródeł naukowych koncentrujących się na temacie usprawniania procesów i eliminacji marnotrawstwa. Dobór i zastosowanie odpowiednich narzędzi i metod potrzebnych do eliminacji zidentyfikowanego marnotrawstwa oraz do oceny ich wpływu na efektywność procesów produkcyjnych, tj.: obserwacja, wywiad, arkusz kontrolny, diagram procesu, analiza 5 Why oraz chronometraż.
Wyniki/wnioski: Przedsiębiorstwo jest zmuszone reagować na dynamiczne zmiany zachodzące w otoczeniu. Jedną z metod poprawy konkurencyjności, obniżania kosztów produkcji, przy jednoczesnym utrzymaniu oczekiwanego poziomu jakości produkowanych wyrobów, jest eliminacja marnotrawstwa, bardzo mocno osadzona w filozofii Lean. Warto być świadomym, że małe rozwiązania, jak na przykład zmiany organizacji pracy w kontroli jakości, poprawiają warunki pracy i efektywność pracy. Pracownicy również odczuwają poprawę komfortu pracy, co przekłada się na większą motywację do wykonywanej pracy.
Ograniczenia: Zastosowano jedynie wybrane metody identyfikacji marnotrawstwa oraz zidentyfikowano źródła marnotrawstwa jedynie w niektórych obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa. W przypadku przyszłych badań rekomendowane byłoby zastosowanie innych metod, które mogłyby okazać się skuteczniejsze w przypadku niektórych procesów.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonych badań stanowią potwierdzenie skuteczności zaproponowanych rozwiązań. Ponadto umożliwiają badanemu przedsiębiorstwu ich pilotażowe wprowadzenie jako gotowych usprawnień procesów produkcyjnych.
Oryginalność/wartość poznawcza: Metody eliminacji marnotrawstwa, zaproponowane przez autorów, bazują na znanych wcześniej rozwiązaniach. Jednakże zostały one rozwinięte i dostosowane do problemów wykrytych podczas kompleksowej analizy procesów w badanym przedsiębiorstwie.

Słowa kluczowe

marnotrawstwo, zarządzanie jakością, lean management

prof. dr hab. inż. Zbigniew KŁOS – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-695 Poznań, Polska, e-mail: zbigniew.klos@put.poznan.pl
dr hab. Jacek KŁOS – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii, ul. Uniwersytetu Poznańskiego 8, 61-614 Poznań, Polska, e-mail: jacek.klos@amu.edu.pl

Otrzymano 26.03.2025. Przyjęto 7.04.2025

Abstrakt

Cel: Głównym celem jest wskazanie istotnej roli Pani Profesor Elżbiety Skrzypek w rozwoju i przekazie informacji dotyczących problematyki zorientowanego projakościowo zarządzania wiedzą i kapitałem intelektualnym poprzez zaprezentowanie cyklu tekstów wygłoszonych i zamieszczonych w materiałach konferencji na temat TQM, zorganizowanych przez Politechnikę Poznańską.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wspomniane wyżej działanie ma swoje źródło w zauważalnym w otoczeniu biznesowym przewartościowaniu z tzw. „starej gospodarki” na zorientowaną na wykorzystanie wiedzy i kapitału intelektualnego „nową gospodarkę” oraz w potrzebie przekazu na ten temat.
Wyniki/wnioski: Analiza dostępnych materiałów publikacyjnych wskazuje na wiodącą rolę Pani Profesor Elżbiety Skrzypek w zorientowanym projakościowo kompleksowym rozwoju i popularyzacji problematyki zarządzania wiedzą i kapitałem intelektualnym w Polsce.
Ograniczenia: W tej jubileuszowej publikacji, będącej wyrazem uznania roli Pani Profesor w rozwoju omawianej problematyki, analizę zagadnienia ograniczono do spójnego cyklu publikacji Pani Profesor w materiałach konferencji na temat TQM, zorganizowanych przez Politechnikę Poznańską.
Zastosowanie praktyczne: Podjęta w artykule problematyka jest praktycznym wyrazem doceniania twórczej działalności naukowej Pani Profesor Elżbiety Skrzypek w 50-lecie tejże działalności i ma charakter przeglądowy.
Oryginalność/wartość poznawcza: Do analizy dokonanej w tym artykule wybrano trudno dziś dostępny cykl szeregu artykułów, ściśle tematycznie powiązanych, autorstwa Pani Profesor Elżbiety Skrzypek.

SŁowa kluczowe

Profesor Elżbieta Skrzypek, jakość, wiedza, kapitał intelektualny, zarządzanie, cykl publikacji

dr Witold SYGOCKI – Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, Polska, e-mail: wisyg@ciop.pl

Otrzymano/Received 24.01.2025. Przyjęto/Accepted 11.02.2025

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest zaprezentowanie praktyk drapieżnych wydawców i organizatorów konferencji oraz zwrócenie uwagi uczestnikom życia naukowego na stosowane praktyki.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Analiza listy tytułów czasopism usuniętych w 2023 roku z bazy Journal Citation Report (JCR) ze szczególnym uwzględnieniem przypadków czasopism publikowanych przez uznanych wydawców. Prezentacja przykładów czasopism reprezentujących różne dyscypliny, weryfikacja informacji podawanych przez wydawców, w tym na temat wskaźnika Impact Factor (IF), zarezerwowanego dla Clarivate Analytics. Weryfikacja czasopism w uznanych bazach Web of Science CC, Scopus.
Wyniki/wnioski: Praktyki drapieżnych firm wciąż są prowadzone i dotyczą także podszywania się pod istniejące czasopisma uznanych wydawnictw (m.in.: Elsevier, Taylor&Francis).
Ograniczenia: Wskazane przykłady drapieżnych wydawnictw mogą być nieaktualne. Firmy prowadzące drapieżne praktyki często zmieniają nazwy, lokalizacje w celu utrudnienia weryfikacji.
Zastosowanie praktyczne: Wskazanie dostępnych dla pracowników naukowych metod weryfikacji potencjalnie drapieżnych czasopism/konferencji naukowych, mających na celu wyeliminowanie publikowania w drapieżnych czasopismach i wygłaszania referatów na drapieżnych konferencjach.
Oryginalność/wartość poznawcza: Temat drapieżnych wydawców podejmowany jest od ponad dekady. W potocznym odbiorze drapieżne praktyki są przypisywane innym niż uznane wydawnictwa. Zaprzestanie indeksowania w WoS CC czasopism wydawanych przez Taylor&Francis, MDPI, Springer pokazało, że może to dotknąć każdego. Wskazanie przykładów drapieżnych wydawców, organizatorów konferencji i zaleceń dla pracowników naukowych wciąż jest potrzebne i aktualne.

Słowa kluczowe

drapieżne czasopisma, drapieżne konferencje, drapieżni wydawcy, komunikacja naukowa, dorobek naukowy

dr inż. Artur PLICHTA – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, plac Marii Skłodowskiej-Curie 5, 60-965 Poznań, Poland, e-mail: artur.plichta@put.poznan.pl
Dr.-Ing. Katja HEINE – Brandenburgischen Technische Universität Cottbus – Senftenberg, FG Bauinformatik, Geodäsie und GIS, Konrad-Wachsmann-Allee 2, 03046 Cottbus, Germany, e-mail: Katja.Heine@b-tu.de

Otrzymano 13.01.2025. Przyjęto 12.02.2025

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest identyfikacja programów nauczania geodezji i kartografii na studiach budowlanych na uczelniach wyższych w Polsce i w Niemczech, a następnie wskazanie potencjalnych zmian w tym zakresie w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na odpowiednio wykształconą kadrę inżynierską. Rozwijająca się dziedzina geodezji i kartografii musi być wspierana przez rozwój i oferowanie odpowiedniej jakości programów nauczania na studiach licencjackich i magisterskich z zakresu budownictwa.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badanie przeprowadzono w 2024 roku metodą porównawczą na podstawie programów studiów budowlanych oraz istniejących uregulowań prawnych.
Wyniki/wnioski: Wyniki badania wykazały, że istnieje nagląca potrzeba aktualizacji programów nauczania w zakresie geodezji i kartografii, aby odpowiednio przygotować studentów do nowych wymagań rynku pracy. Kluczowym aspektem tych zaktualizowanych programów jest wprowadzenie do obszarów nauczania nowoczesnych technologii, takich jak systemy informacji geograficznej (GIS), teledetekcja oraz zaawansowane narzędzia analizy danych.
Ograniczenia: Ograniczenia dotyczą przede wszystkim różnic w systemach edukacyjnych Polski i Niemiec, subiektywnej interpretacji danych, ograniczonej liczby analizowanych uczelni, a także braku uwzględnienia opinii studentów i pracodawców, w tym zmieniających się wymagań na rynku pracy.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki wskazują na konieczność dostosowania programów nauczania geodezji i kartografii w odpowiedzi na zmiany na rynku pracy w zakresie docelowego profilu absolwenta.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi nową wartość poznawczą, analizując szczegółowo programy nauczania goedezji i kartografii na studiach budowlanych, umożliwiając tym samym absolwentom studiów budowlanych poznanie wymagań w zakresie znajomości geodezji i kartografii w przypadku chęci podjęcia pracy za granicą.

Słowa kluczowe

geodezja i kartografia, informacja przestrzenna, program nauczania, jakość w edukacji

prof. dr hab. Marek BUGDOL – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska, e-mail: marek.bugdol@uj.edu.pl

Otrzymano 24.01.2025. Przyjęto 31.01.2025

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest ukazanie czynników doprowadzających do powstania rozmytej odpowiedzialności w systemie zarządzania jakością.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wykorzystano wyniki przeglądu literatury oraz dane pochodzące z obserwacji dokonywanych podczas przeprowadzania audytów jakości.
Wyniki/wnioski: Do rozmytej odpowiedzialności dochodzić może, kiedy w niewłaściwy sposób zidentyfikowano procesy kluczowe, nie podjęto właściwej decyzji o sprawiedliwej alokacji zasobów. W konsekwencji dochodzi do fragmentaryczności wykonywanych zadań. Inną przyczyną może być nadmierna centralizacja władzy oraz nieodpowiedni system dodatkowego wynagradzania.
Ograniczenia: Problem rozmytej odpowiedzialności jest przedmiotem badań w wielu naukach, a sama odpowiedzialność może być wartością instrumentalną, a nawet elementem kompetencji. Nie sposób wymienić wszystkich czynników doprowadzających do jej powstania. Z tego powodu ograniczenia artykułu wynikają z zawężenia badań do czynników związanych bezpośrednio z systemami zarządzania jakością.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą pomóc osobom zarządzającym unikać konsekwencji wynikających z rozmytej odpowiedzialności.
Oryginalność/wartość poznawcza: W zarządzaniu jakością pojęcie rozmytej odpowiedzialności występuje niezmiernie rzadko. Nie jest ono dobrze zbadane i opisane. Jak do tej pory zwrócono uwagę jedynie na problem niewłaściwie opisanych procedur oraz powiązań w łańcuchu dostaw.

Słowa kluczowe

jakość, system, odpowiedzialność

dr inż. Elwira BRODNICKA – Katedra Inżynierii Zarządzania i Jakości, Wydział Zarządzania i Ekonomii, Politechnika Gdańska, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska, e-mail:Elwira.Brodnicka@pg.edu.pl

Otrzymano 13.12.2024. Przyjęto 18.12.2024

Abstrakt

Cel: Celem głównym artykułu jest określenie ważności czynników wewnętrznych i zewnętrznych wpływających na rozwój polskich winnic na przykładzie województwa wielkopolskiego. Celem pomocniczym jest dokonanie charakterystyki właścicieli tych winnic i ustalenie czynników determinujących decyzję o założeniu winnicy przez inwestora.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Do realizacji celu wykorzystano autorski kwestionariusz ankietowy oraz dane udostępnione przez KOWR. Badanie przeprowadzono metodą CAWI z wykorzystaniem formularza Google Forms. Uzyskane wyniki opracowano za pomocą analizy PCA oraz analizy CA. Przeprowadzono także analizę branży winiarskiej w latach gospodarczych 2011/2012 – 2021/2022.
Wyniki/wnioski: W badaniu wzięło udział 11 (52%) właścicieli wielkopolskich winnic. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że najczęściej osobą zakładającą winnicę jest mężczyzna po 50. roku życia. Najbardziej kluczowe predyspozycje mające wpływ na podjęcie decyzji o założeniu winnicy przez inwestora to hobby – czynniki o charakterze biznesowym, zaś o charakterze personalnym – kompetencje menadżerskie. Czynnikami wewnętrznymi ułatwiającymi zakładanie i funkcjonowanie winnic w województwie wielkopolskim są aspekty finansowe i społeczne, zaś czynnikami utrudniającymi – aspekty organizacyjno-zarządcze. Natomiast czynnikami zewnętrznymi ułatwiającymi zakładanie i funkcjonowanie winnic na badanym obszarze są czynniki inicjujące i środowiskowe, zaś czynnikami utrudniającymi są głównie aspekty koniunkturalne.
Ograniczenia: Do ograniczeń prowadzonych badań można zaliczyć problem z identyfikacją winnic w województwie wielkopolskim wynikającą z braku ich jednolitego spisu.
Zastosowanie praktyczne: Uzyskane wnioski z przeprowadzonych badań mogą stanowić drogowskaz dla potencjalnych inwestorów, wskazując na czynniki ograniczające i sprzyjając powstawaniu i funkcjonowaniu winnic.
Oryginalność/wartość poznawcza: Dotychczas w literaturze przedmiotu nie prowadzono badań dotyczących wpływu czynników wewnętrznych i zewnętrznych na rozwój polskich winnic oraz czynników wpływających na podjęcie decyzji przez inwestora o założeniu winnicy.

Słowa kluczowe

winiarstwo w Polsce, czynniki rozwoju winnic, winnice w Wielkopolsce, rynek wina, PCA

dr inż. Piotr Jacek BIAŁOWĄS – Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstwa, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, ul. Komandorska 118/120,
53-345 Wrocław, Polska, e-mail: Piotr.Bialowas@ue.wroc.pl

Otrzymano 8.12.2024. Przyjęto16.12.2024

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie sposobów łączenia organizacji zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych oraz określenie wpływu, jaki wywołuje na sferę zarządzania przedsiębiorstwem, a w szczególności na system zarządzania środowiskowego. Wydaje się, że problematyka poruszona w artykule jest istotna z uwagi na powszechność zjawiska konsolidacji przedsiębiorstw. W tekście przedstawiono studium przypadku przedstawiające główne elementy systemu ISO serii 14000, jakim jest podejście do identyfikacji aspektów środowiskowych w wybranych łączących się spółkach. Na podstawie analizy można wnioskować o zróżnicowanych efektach środowiskowych, pomimo że podmioty funkcjonują w tym samym sektorze. W ramach studium przypadku przedstawiono wprowadzone nowe zasady kwalifikacji aspektów w ramach skonsolidowanego podmiotu.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wykorzystano analizę literatury oraz analizę przypadku pięciu konsolidowanych przedsiębiorstw.
Wyniki/wnioski: Główne wnioski koncentrują się wokół stwierdzenia, że określony tryb łączenia przedsiębiorstw skutkujący przyjęciem określonej struktury organizacyjnej powoduje konieczność szybkiej przebudowy systemu zarządzania środowiskowego. Analiza podejścia do kwalifikacji aspektów środowiskowych przykładowych dwóch łączących się w grupie podmiotów wskazuje, że występuje duże zróżnicowanie kryteriów, a tym samym mamy do czynienia z różną efektywnością systemów środowiskowych pomimo działania w tym samym sektorze.
Ograniczenia: Analiza zróżnicowanego podejścia do kwalifikacji aspektów środowiskowych w podobnych podmiotach może prowadzić do wniosków wskazujących na potrzebę standaryzacji wytycznych w tym obszarze w nowej wersji normy.
Zastosowanie praktyczne: Możliwość wzorowania się na przedstawionych zasadach kwalifikacji aspektów środowiskowych (benchmarking).
Oryginalność/wartość poznawcza: W literaturze przedmiotu brakuje prac dotyczących procesów dostosowawczych dotyczących systemów zarządzania środowiskowego, w szczególności w kontekście procesów konsolidacji podmiotów. Artykuł wypełnia tę lukę.

Słowa kluczowe

łączenie przedsiębiorstw, systemy zarządzania środowiskowego, holdingi i koncerny, efekty konsolidacji

prof. dr hab. inż. Zbigniew Kłos – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-695 Poznań, Polska, e-mail: zbigniew.klos@put.poznan.pl
dr hab. Jacek Kłos – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii, ul. Uniwersytetu Poznańskiego 8, 61-614 Poznań, Polska, e-mail: jacek.klos@amu.edu.pl

Otrzymano 28.10.2024. Przyjęto 29.11.2024

Abstrakt
Cel: Głównym celem artykułu jest wskazanie na rolę aktywności poprawiających jakość ksztalcenia w celu zmniejszenia zjawiska dropoutu, czyli porzucania nauki, zwłaszcza przez studentów.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Podjęte w tekście zagadnienia wynikają z obserwowanego zjawiska wzrostu liczby studentów rezygnujących z kontynuacji studiów.
Wyniki/wnioski: Analiza dostępnych materiałów pokazuje, że wyższa jakość kształcenia powoduje obniżenie liczby przypadków występowania zjawiska dropoutu.
Ograniczenia: Przedstawione rezultaty badań dotyczą głównie Europy i Polski.
Zastosowanie praktyczne: Podjęta w artykule problematyka powinna zainspirować władze uczelni wyższych do podnoszenia jakości ksztalcenia celem między innymi obniżenia liczby przypadków dropoutu.
Oryginalność/wartość poznawcza: W literaturze dotyczącej sposobów redukcji zjawiska dropoutu aspekt wpływu poprawy jakości kształcenia jest niedostatecznie eksponowany.

Słowa kluczowe

zjawisko dropoutu, poprawa jakości kształcenia, działania celem zmniejszenia dropoutu