autorMałgorzata Wierzbicka

Ocena operacji cięcia materiału ciągłego z wykorzystaniem karty kontrolnej x— − R i wskaźników zdolności Cp, Cpk

w zeszyt 5-2026 publikacja
O

Assessment of the continuous material cutting operation using x— − R control chart and Cp, Cpk capability indices

Patryk Machnik

10.15199/46.2026.5.3

Streszczenie
Cel: Celem artykułu jest weryfikacja zdolności i stabilności operacji cięcia materiału ciągłego-metalowego. Analiza została przeprowadzona przy wykorzystaniu karty średniej-rozstępu i wskaźników zdolności jakościowej Cp i Cpk.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Artykuł porusza indywidualny przypadek (case study) zaistniały w przedsiębiorstwie o profilu wyrobów stalowych. W ramach części badawczej wykorzystano metodę obserwacji miejsca pracy wraz z analizą zdolności i stabilności operacji cięcia. Za pomocą metody statystycznej zestawiono rezultaty badania w postaci karty x— − R i wskaźników Cp, Cpk. W części teoretycznej przedstawiono przegląd monograficzny w zakresie koncepcji kart przebiegu procesu.

Wyniki/wnioski: W analizowanym studium przypadku występuje względna stabilność statystyczna układu badanego, przy jednoczesnym niespełnieniu zdolności jakościowej operacji cięcia. Rozkład wartości pomiarowych charakteryzuje się znaczną koncentracją wokół średniej arytmetycznej 250 mm, co wskazuje na relatywnie niewielką zmienność operacji cięcia. Jednocześnie występuje przesunięcie średniej względem nominalnego środka pola tolerancji ±1 mm.

Ograniczenia: W badaniu przyjęto liczebność pojedynczej próby, rozumianej jako podgrupa pomiarowa, równą czterem obserwacjom (n = 4). Analizowana seria obejmowała 25 prób czteroelementowych, w wyniku czego uzyskano łącznie 100 pojedynczych pomiarów. Pomiary wykonano w trakcie pierwszej zmiany roboczej, przy jasnym oświetleniu hali produkcyjnej oraz przy pełnej sprawności technicznej maszyny. Zastosowanie praktyczne: Wyniki badań potwierdzają użyteczność metod statystycznej kontroli procesu w praktyce przemysłowej.

Oryginalność/wartość poznawcza: Pomimo szerokiego zastosowania metod SPC w procesach obróbki skrawaniem zastosowanie narzędzi SPC w operacjach rozdzielania materiałów ciągłych pozostaje niewystarczające.

Slowa kluczowe: karta średniej-rozstępu, wskaźniki zdolności jakościowej, SPC

Bibliografia:

  • [1] Ashagrie Daniel, Daniel Kitaw, Eshetie Berhan. 2022. „Advances in statistical quality control chart techniques and their limitations to cement industry”. Cogent Engineering 9(1): 2088463.
  • [2] Bachtiak-Radka Emilia, Sara Dudzińska, Daniel Grochała. 2018. „Zastosowanie kart kontrolnych Shewharta do nadzorowania jakości procesów produkcyjnych w branży motoryzacyjnej”. Autobusy: technika, eksploatacja, systemy transportowe 19(9): 108–111.
  • [3] Benková Marta, Dagmar Bednárová, Gabriela Bogdanovská. 2024. „Process Capability Evaluation Using Capability Indices as a Part of Statistical Process Control”. Mathematics 12(11): 1679.
  • [4] Bottani Eleonora, Roberto Montanari, Andrea Volpi, Letizia Tebaldi. 2023. „Statistical process control of assembly lines in manufacturing”. Journal of Industrial Information Integration 32: 100435.
  • [5] Dudek Ewa, Michał Kozłowski. 2017. „Koncepcja wykorzystania wybranej karty Shewharta do diagnostyki niezgodności mierzonych danych geoprzestrzennych”. Pomiary Automatyka Robotyka 21(3): 69–74.
  • [6] García Ethel, Rita Peñabaena-Niebles, Maria Jubiz-Diaz, Angie Perez-Tafur. 2022. „Concurrent Control Chart Pattern Recognition: A Systematic Review”. Mathematics 10(6): 934.
  • [7] Goecks Lucas Schmidt, Anderson Felipe Habekost, Antonio Maria Coruzzolo, Miguel Afonso Sellitto. 2024. „Industry 4.0 and Smart Systems in Manufacturing: Guidelines for the Implementation of a Smart Statistical Process Control”. Applied System Innovation 7(2): 24.
  • [8] ISO. 2023. ISO/TR 22514-9:2023 Statistical methods in process management – Capability and performance – Part 9: Process capability statistics for characteristics defined by geometrical specifications. Geneva: International Organization for Standardization.
  • [9] Knosala Ryszard. 2017. Innowacje w zarządzaniu i inżynierii produkcji. Opole: Oficyna Wydawnicza Polskiego Towarzystwa Zarządzania Produkcją.
  • [10] Kołosowski Mariusz, Aneta Kucińska-Landwójtowicz. 2015. „Wykorzystanie wybranych kart kontrolnych Shewharta w ocenie procesów logistycznych”. Logistyka (3): 2230–2240.
  • [11] Kwiatkiewicz Piotr. 2025. Wyzwania polityki energetycznej a sektor paliwowy. Świat i Polska: oczekiwania i prognozy. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa.
czytaj

Wiedza i świadomość respondentów na temat znakowania żywności

w zeszyt 5-2026 publikacja
W

Consumer knowledge and awareness of food labelling

Agata Szkiel, Julia Romaniuk

10.15199/46.2026.5.2

Streszczenie
Cel: Celem badania była ocena wiedzy i świadomości konsumentów na temat wybranych oznaczeń zamieszczanych na produktach spożywczych, odwołujących się do zrównoważonego rozwoju oraz odnoszących się do właściwości i cech produktu.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Do realizacji celu pracy zastosowano metodę pomiaru sondażowego pośredniego on-line (CAWI) z zastosowaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. W badaniu wzięło udział 310 respondentów.

Wyniki/wnioski: Stwierdzono, że deklarowany poziom wiedzy respondentów na temat znakowania żywności, odwołującego się do zasad zrównoważonego rozwoju, jak również odnoszącego się do właściwości i cech produktu, jest zgodny z rzeczywistym poziomem ich wiedzy w tym zakresie. Ponadto wykazano, że poziom wiedzy respondentów, a także poziom zaufania do oznaczeń żywności jest niski. Stwierdzono także, że poziom wiedzy na temat znakowania żywności jest w niewielkim stopniu zróżnicowany ze względu na cechy socjodemograficzne badanych.

Ograniczenia: Badanie zostało przeprowadzone na próbie respondentów, której nie można uznać za reprezentatywną. Uzyskanych wyników nie można więc uogólniać na całą populację konsumentów żywności w Polsce. Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą być wykorzystane przez producentów żywności, organy nadzorujące bezpieczeństwo żywności oraz instytucje działające w obszarze promowania zasad zrównoważonej konsumpcji, edukacji żywieniowej oraz walki z chorobami dietozależnymi do podejmowania działań mających na celu podnoszenie poziomu wiedzy konsumentów na temat znakowania żywności, a także zwiększanie ich zaufania do wiarygodności informacji zamieszczanych na opakowaniach produktów spożywczych.

Oryginalność/wartość poznawcza: Wykazano niski poziom wiedzy i zaufania badanych do znakowania żywności, a także relatywnie niewielkie znaczenie cech socjodemograficznych w kształtowaniu poziomu wiedzy respondentów w tym zakresie. Wskazuje to na konieczność stałego rozwijania wiedzy konsumentów na temat etykietowania żywności niezależnie od płci, wieku oraz poziomu wykształcenia.

Slowa kluczowe: znakowanie żywności, wiedza respondentów, żywność

Bibliografia:

  • [1] Bielaszka Agnieszka, Agata Kiciak, Monika Chrzanowska, Natalia Kuczka, Wiktoria Staśkiewicz-Bartecka, Marek Kardas. 2025. „Etykiety produktów spożywczych – znajomość zasad znakowania żywności wśród osób dorosłych”. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 31(2): 132–138.
  • [2] Cecchini Michele, Laurence Warin. 2015. „Impact of food labelling systems on food choices and eating behaviours: a systematic review and meta-analysis of randomized studies”. Obesity Reviews 17(3): 201–210.
  • [3] Chantal Julia, Caroline Méjean, Mathilde Touvier, Sandrine Péneau, Camille Lassale, Pauline Ducrot, Serge Hercberg, Emmanuelle Kesse-Guyot. 2021. „Validation of the FSA nutrient profiling system dietary index in French adults – findings from SUVIMAX study”. European Journal of Nutrition 55(5): 1901–1910.
  • [4] European scientists and health professionals. 2023. Why the European Commission must choose the Nutri-Score Nutrition Label. https://nutriscore-europe.com/https-nutriscoreeurope- com-wp-admin-post-phppost10actionedit/
  • [dostęp: 25.02.2026].
  • [5] Frąś Józef, Ilona Olsztyńska, Sebastian Scholz, Tomasz Frąś. 2016. „Systemy certyfikacji łańcuchów dostaw w aspekcie regulacji prawnych i standardów ekologicznych”. Problemy Nauk Stosowanych 4: 175–188.
  • [6] Hadrian Szymon. 2024. Budowanie lojalności klienta w kontekście odpowiedzialnych działań producentów i konsumentów. W Zrównoważony rozwój – trendy, wyzwania, kontrowersje, 49–61. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
  • [7] Hercberg Serge, Mathilde Touvier, Jordi Salas-Salvado. 2022. „The Nutri-Score nutrition label. A public health tool based on rigorous scientific evidence aiming to improve the nutritional status of the population”. International Journal for Vitamin and Nutrition Research 92(3–4): 147–157.
  • [8] Hønneland Geir. 2020. „Marine Stewardship Council (MSC) Certification of Arctic Fisheries: Processes and Outcomes”. Arctic Review on Law and Politics 11: 133–156.
  • [9] Martini Daniela, Davide Menozzi. 2021. „Food Labeling: Analysis, Understanding, and Perception”. Nutrients 13(1): 268.
  • [10] Moreira Maria João, Juan García-Díez, José M. M. M. de Almeida, Cristina Saraiva. 2021. „Consumer Knowledge about Food Labeling and Fraud”. Foods 10(5): 1095.
czytaj

Podwójna jakość – w stronę czynników zarządczych

w zeszyt 5-2026 publikacja
P

Dual quality – towards managerial factors

Marek Bugdol

10.15199/46.2026.5.1

Streszczenie
Cel: Celem artykułu jest ukazanie przyczyn oferowania produktów o podwójnej jakości oraz reakcji klientów na ten problem.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Główną metodą badawczą był przegląd literatury. Dokonana analiza artykułów dostępnych w bazie Google Scholar uwzględniała słowa kluczowe: dual quality, dual quality of food, product. Wykonany przegląd uzupełniono o te treści, które dotyczyły reakcji klientów na nieetyczne postępowania firm.

Wyniki/wnioski: Podwójna jakość będzie występować tak długo, jak długo będą utrzymywane różnice w stanie posiadania, w sile nabywczej klientów. Klienci różnie reagują na problem podwójnej jakości. Tylko część z nich uznaje, że podwójna jakość jest przejawem dyskryminacji. Różna jest świadomość klientów i ich zaufanie do opisów widniejących na etykietach, opakowaniach. Coraz większe znaczenie w procesie edukacyjnym będzie odgrywała sztuczna inteligencja, która pozwala już dziś lepiej monitorować zachowania firm, składy surowcowe produktów i powiązania w łańcuchach dostaw. Choć twierdzi się, że do podwójnej jakości dochodzi z powodu różnic ekonomicznych, to nie wyjaśnia się, jakie są mechanizmy tego problemu ani na ile sprzyjają mu różne czynniki o charakterze zarządczym.

Ograniczenia: Przegląd literatury nie jest doskonałą metodą badawczą. Zmieniają się opinie klientów i ich świadomość istnienia podwójnej jakości.

Zastosowanie praktyczne: Dotychczasowe badania wskazują na pilną potrzebę zapewnienia lepszego dostępu do informacji o oferowanych produktach, co w dłuższej perspektywie czasowej wpłynie pozytywnie na poziom zaufania klienckiego.

Oryginalność/wartość poznawcza: Artykuł akcentuje nowe możliwości badawcze – powiązania czynników zarządczych, głównie wynagradzania, z motywacją firm do oferowania produktów o podwójnej jakości.

Slowa kluczowe: podwójna jakość, zachowania klientów, etyka

Bibliografia:

  • [1] Barlas Stephen, Alfred M. King, Bob Randall, Curt Vershoor, Kathy Williams, Curtis C. Verschoor. 2003. „The Ethical Alternative to Selfish Management”. Strategic Finance 84(10): 18–20.
  • [2] Bartkova Lucia, Mária Sirotiaková. 2021. „Dual quality and its influence on consumer behaviour according to the income”. SHS Web of Conferences 92: 06001. EDP Sciences.
  • [3] Bartková Lucia, Lenka Veselovská. 2020. „The Impact of the Media on the Perception of Dual Quality Goods in the European Union”. Scientific Papers of the University of Pardubice. Series D, Faculty of Economics & Administration 28(2): 1064.
  • [4] Bartková Lucia, Lenka Veselovská. 2023. „Does dual quality of products in the European Union truly bother consumers?”. Marketing i menedžment innovacij 14(1): 182–198.
  • [5] Bartková Lucia, Lenka Veselovská. 2024. „Consumer behaviour under dual quality of products: Does testing reveal what consumers experience? “. IIMB Management Review 36(2): 171–184.
  • [6] Bartková Lucia, Lenka Veselovská, Katarína Zimermanová. 2018. „Possible solutions to dual quality of products in the European Union”. Scientific Papers 26(3): 950.
  • [7] Bartkova Lucia, Lenka Veselovska, Marianna Sramkova, Jan Zavadsky. 2021. „Dual quality of products: myths and facts through the opinions of millennial consumers”. Marketing i menedžment innovacij (1): 236–252.
  • [8] Bartleby. 2020. „Cutting the Pie”. The Economist 22 lutego: 57.
  • [9] Blokhuis Harry J., Bryan Jones, R. Geers, Mara Miele, Isabelle Veissier. 2003. „Measuring and monitoring animal welfare: transparency in the food product quality chain”. Animal Welfare (4): 445–455.
  • [10] Brzeziński Maksim, Maciej Niemir, Krzysztof Muszyński, Mateusz Lango, Dawid Wiśniewski. 2025. „Boosting Dual Quality detection with AI-based social media analysis”. Information Processing & Management 62(4): 104138.
  • [11] Di Marcantonio Federica, Bogdan Radu Nedelcu, Bogdan Padiu, Traian Rebedea, Jesus Barreiro-Hurle, Pavel Ciaian. 2024. Food-Checker: A mobile-based crowdsourcing application for dual quality of food. Brussels, Belgium: Joint Research Centre.
czytaj

Organizacja aspektów transformacji cyfrowej związanych ze zrównoważonym rozwojem: model „Ludzie–Technologia–Zarządzanie–Środowisko” (PTME)

w zeszycie 4-2026, publikacja
O

mgr Damian CIACHOROWSKI – Gdańsk University of Technology, ul. Gabriela Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Poland; e-mail: damian.ciachorowski@pg.edu.pl
GAIA Institute, ul. Staniszewskiego 19a/24, 81-603 Gdynia, Poland

Otrzymano/Received 16.07.2026. Przyjęto/Accepted 5.08.2026

s. 17-28

Abstrakt

Cel: Celem niniejszego badania jest analiza zrównoważonych aspektów transformacji cyfrowej oraz opracowanie wstępnych ram koncepcyjnych służących do ich uporządkowania.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W badaniu zastosowano badania jakościowe, w ramach których przeprowadzono 10 wywiadów pół­strukturalnych. Materiał do analizy został zgromadzony z wykorzystaniem teorii aktora-sieci (Actor-Network Theory). Zebrane dane przeanalizowano przy użyciu metodologii Gioia, a następnie poddano je weryfikacji na podstawie wcześniej przeprowadzonego systematycznego przeglądu literatury. Finalnie dokonano agregacji koncepcyjnej w celu opracowania proponowanych ram.

Wyniki/wnioski: W badaniu zidentyfikowano szereg aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem, które wiążą się z procesami transformacji cyfrowej, i pogrupowano je w cztery nadrzędne obszary analityczne: Ludzie, Technologia, Zarządzanie i Środowisko (PTME). Wyniki badania wskazują, że transformację cyfrową można analizować jako proces wielowymiarowy, kształtowany przez interakcje między różnymi elementami, a nie jako zjawisko oparte wyłącznie na technologii.

Ograniczenia: Badanie opiera się na jakościowych danych eksperckich i stanowi wstępny rozwój koncepcyjny. Konieczne są dalsze badania w celu zbadania możliwości zastosowania tych ram oraz empirycznego zbadania relacji między zidentyfikowanymi dziedzinami.

Zastosowanie praktyczne: Proponowane ramy mogą wspierać organizacje i decydentów w refleksji nad szerszymi kwestiami związanymi z procesami transformacji cyfrowej oraz ułatwić dyskusje między interesariuszami zaangażowanymi w planowanie i wdrażanie tych inicjatyw.

Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi wkład w badania nad transformacją cyfrową, dostarczając oparte na danych empirycznych podejście do strukturyzowania aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem, bez polegania wyłącznie na z góry zdefiniowanych kategoriach analitycznych. Wyjątkowość modelu PTME polega na analitycznych powiązaniach między poszczególnymi elementami. Te wzajemne zależności wskazują, że transforma­cję cyfrową należy analizować jako zjawisko systemowe, a nie w kategoriach odizolowanych wymiarów zrównoważonego rozwoju.

Słowa kluczowe

transformacja cyfrowa, zrównoważony rozwój, teoria aktora-sieci, systemy społeczno-techniczne, ramy koncepcyjne

czytaj

Poprawa efektywności energetycznej w produkcji komponentów aluminiowych: projakościowe ujęcie koncepcyjne

w zeszycie 4-2026, publikacja
P

mgr inż. Marcin BĄCZYK – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-965 Poznań, Polska; e-mail: marcin.baczyk@doctorate.put.poznan.pl
Volkswagen Poznań Sp. z o.o., ul. Warszawska 349, 61-060 Poznań, Polska, e-mail: marcin.baczyk@doctorate.put.poznan.pl

Otrzymano 30.01.2026. Przyjęto 7.07.2026

s. 9-16

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest opracowanie i przedstawienie koncepcyjnych ram łączących zasady zarządzania jakością (QM) z energochłonnym procesem odle­wania aluminium oraz wykazanie, w jaki sposób systematyczna praca nad jakością może służyć ustawicznemu doskonaleniu efektywności energetycznej.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Opracowanie ma charakter narracyjnego przeglądu literatury (w rozumieniu Paré i in. 2015), syntetyzu­jącego badania z zakresu zrównoważonej produkcji, zarządzania jakością i inżynierii odlewniczej. Jako perspektywę teoretyczną przyjęto podejście oparte na zasobach naturalnych (NRBV), a wkładem pracy są wyraźnie ramy koncepcyjne, a nie zweryfikowany model.

Wyniki/wnioski: Przegląd prowadzi do czterowarstwowych ram koncepcyjnych (fundament kulturowy, metody QM, technologie Przemysłu 4.0 oraz zintegrowany system pomiaru), które odwzorowują nazwane metody i koncepcje QM na konkretne miejsca największego zużycia energii w procesie od­lewania. Ograniczanie braków i poprawa uzysku okazują się dźwigniami o największej sile oddziaływania ze względu na energię cieplną zawartą w każdym odrzuconym odlewie.

Ograniczenia: Ramy mają charakter koncepcyjny i nie zostały jeszcze zweryfikowane empirycznie; ujęcia ilościowe opierają się na danych z literatury. Dalsze prace powinny obejmować podłużne studia przypadków w odlewniach aluminium.

Zastosowanie praktyczne: Ramy dostarczają menedżerom uporządkowanego narzędzia diagnostycznego do budowy zintegrowanego systemu zarządzania jakością i energią oraz uzasadnienia biznesowego wiążącego inwestycje w jakość z wymierną redukcją zużycia energii i kosztów.

Oryginalność/wartość poznawcza: Wartość polega na wyraźnym powiązaniu poszczególnych metod i koncepcji QM z fizycznymi mechanizmami strat energii w wysokotemperaturowym odlewaniu aluminium, co stanowi krok poza ogólne zalecenia ku uporządkowanym, praktycznym ramom działania.

Słowa kluczowe

efektywność energetyczna, Total Quality Management, odlewy aluminiowe, zrównoważona produkcja, Przemysł 4.0

czytaj

Atrybuty jakości kursów e-learningowych ujawniane przez brak – wyniki badań jakościowych

w zeszycie 4-2026, publikacja
A

mgr Alina GUZIK – Gdańsk University of Technology, ul. Gabriela Narutowicza 11/12, 80-222 Gdańsk, Polsnd, e-mail: alina.guzik@pg.edu.pl

Otrzymano 6.07.2026. Przyjęto 3.08.2026

s. 2-8

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań jakościowych dotyczących atrybutów jakości kursów e-learningowych, które stają się widoczne w sytuacji ich niespełnienia, rozumianego jako brak, wada lub niespójność, oraz zaproponowanie modelu wyjaśniającego, w jaki sposób brak atrybutu ujawnia pożądaną jakość.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Zastosowano eksploracyjne podejście jakościowe. Materiał obejmował 25 częściowo ustrukturyzowa­nych wywiadów pogłębionych: 11 z użytkownikami kursów e-learningowych i 14 z projektantami. Transkrypcje poddano analizie tematycznej, kodując oczekiwane atrybuty, formy niespełnienia, reakcje użytkowników oraz praktyki projektowe lub kontrolne ograniczające ryzyko braku.

Wyniki/wnioski: Wyodrębniono cztery obszary jakości ujawnianej przez brak: niezawodność technologiczną, przejrzystość nawigacyjną, organizację treści i obciążenie poznawcze oraz skuteczność dydaktyczną. Na podstawie analizy wypowiedzi zaproponowano model ujawniania atrybutu jakości przez brak, który pokazuje przejście od niewidocznej poprawności atrybutu, przez jego zakłócenie i próbę kompensacji, do negatywnej oceny lub rezygnacji z kursu.

Ograniczenia: Badanie ma charakter eksploracyjny, wyniki nie służą statystycznej generalizacji. Model ma charakter interpretacyjny i wymaga dalszej weryfikacji w badaniach obejmujących między innymi obserwację zachowań użytkowników oraz analizę danych z platform e-learningowych.

Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą wspierać projektowanie i ocenę kursów e-learningowych przez identyfikowanie atrybutów, które rzadko są spon­tanicznie wskazywane jako źródło jakości, lecz których brak, wada lub niespójność zakłócają uczenie się. Zaproponowany model może być wykorzystany w analizie incydentów krytycznych, testach użyteczności i procedurach QA do przekładania problemów użytkowników na pożądane atrybuty jakości.

Oryginalność/wartość poznawcza: Artykuł ujmuje jakość kursu e-learningowego jako zjawisko ujawniające się także przez brak, wadę lub niespójność atrybutu. Oryginalnym wkładem jest teoretyczny model ujawniania atrybutu jakości przez brak.

Słowa kluczowe

jakość produktu, e-learning, EdTech, atrybuty jakości, rozwój nowych produktów

czytaj

Doskonalenie jakości wyrobu na przykładzie błotnika do przyczepy samochodowej – studium przypadku

w zeszycie 3-2026, publikacja
D

dr inż. Anna MAZUR – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska, e-mail: anna.mazur@put.poznan.pl
inż. Klaudia RAICH – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska
inż. Gabriela WASICKA – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska
inż. Weronika SOCHA – Tulplast Socha Sp. K., ul. Wiosenna 27, 62-021 Paczkowo, Polska

Otrzymano 13.05.2026. Przyjęto 19.05.2026

s. 21-30

Abstrakt

Cel: Celem opracowania jest przedstawienie projektu doskonalenia jakości błotnika do przyczepy samochodowej z wykorzystaniem zintegrowanego po­dejścia opartego na narzędziach zarządzania jakością oraz metodyce Global 8D.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badania zrealizowano w trzech etapach, stosując triangulację źródeł danych oraz metod analitycznych. W procesie badawczym wykorzystano m.in. diagram Ishikawy, wykres Pareto-Lorenza oraz diagram relacji, natomiast w fazie koncepcyjnej i wdrożeniowej zastosowano diagram procesu, a także metodykę Global 8D oraz 5S.

Wyniki/wnioski: Wykazano, że główną przyczyną wad były czynniki organizacyjne i brak obiektywizacji kontroli wizualnej. Wdrożenie zaproponowanego planu naprawczego, obejmującego m.in. katalog wad, alerty jakościowe oraz instrukcje i karty kontroli, pozwoliło na redukcję poziomu reklamacji anali­zowanego wyrobu.

Ograniczenia: Artykuł stanowi studium przypadku jednego wyrobu w konkretnym zakładzie, co ogranicza możliwość bezpośredniej generalizacji wyników na całą branżę. Sugeruje się przeprowadzenie przyszłych badań w celu oceny trwałości wdrożonych rozwiązań w długim horyzoncie czasowym.

Zastosowanie praktyczne: Przedstawione rozwiązania, takie jak alerty jakościowe czy raport 8D, stanowią gotowe do implementacji dobre praktyki w za­kresie proaktywnego zarządzania jakością, które mogą zostać wprowadzone w przedsiębiorstwach produkcyjnych.

Oryginalność/wartość poznawcza: Wartość opracowania polega na ukazaniu synergii tradycyjnych narzędzi jakościowych z nowoczesną metodyką Global 8D w specyficznym kontekście branży motoryzacyjnej. Przedstawione studium przypadku dokumentuje skuteczność proaktywnego zarządzania jakością w eliminacji błędów ludzkich.

Słowa kluczowe

doskonalenie jakości, zarządzanie jakością, standaryzacja procesów, Global 8D, metoda 5S

czytaj

Jakość życia a AUTOdestrukcja oglądana z różnych perspektyw (część 2)

w zeszycie 3-2026, publikacja
J

prof. dr hab. Tadeusz BORYS – Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Nauk o Zarządzaniu i Jakości, ul. Podgórna 50, 65-246 Zielona Góra, Polska, e-mail: t.borys@wez.uz.zgora.pl

Otrzymano 2.06.2026. Przyjęto 9.06.2026

s. 2-20

Abstrakt

Cel: Artykuł ten to druga część publikacji, w której podjąłem próbę przedstawienia niezwykle bogatego zbioru perspektyw, przez które można oglądać AUTOdestrukcję jako zjawisko wielowymiarowe i interdyscyplinarne. To właśnie ta wielowymiarowość skłoniła mnie do przedstawienia różnych ujęć zło­żonej struktury AUTOdestrukcji człowieka w dwóch zwartych tematycznie, a jednocześnie komplementarnych częściach oglądania tego zjawiska z różnych perspektyw. W części pierwszej [5] dokonałem podziału istniejących lub postulowanych modeli oglądu AUTOdestrukcji na dwie grupy. W dominującej w teorii i w praktyce pierwszej grupie modeli przyjmuje się kierunek implikacji od skutku do przyczyny (w skrócie – „od skutku”), dlatego nazwałem je modelami „rewersowymi”, a w drugiej grupie przyjmuje się odwrotną implikację, której sedno wyjaśnia analiza przyczynowo skutkowa. Potencjał profi­laktyczny tkwiący w drugiej grupie implikacji skłonił mnie do nazwania tych modeli „klasycznymi” – od przyczyny do skutku, a w skrócie – „od przyczyny”. Zwróciłem też uwagę, że proponowany podział modeli oparty jest w gruncie rzeczy na dwóch różnych logikach wyjaśniania AUTOdestrukcji. W tej bar­dziej analitycznej części eseju treść rozważań podporządkowałem odpowiedziom na trzy ważne dla jakości życia człowieka pytania: (1) jakie są objawy egzystencjalne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na pierwszym poziomie kaskady samoniszczenia się człowieka; (2) jakie są objawy psychologiczne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na poziomie drugim; (3) jakie są objawy neurobiologiczne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na poziomie trzecim. Odpowiedzi na te pytania obrazują kaskadę (schody), która odsłaniać już będzie bardziej konkretnie kolejne poziomy (warstwy) wyjaśnienia AUTOdestrukcji w proponowanym modelu od przyczyny  do skutku. To taka kaskada warstw AUTOdestrukcji będzie przedmiotem drugiej części tego artykułu.
Metodyka badawcza: W artykule zastosowałem, podobnie jak w części pierwszej, metodę analizy logicznej w odniesieniu do modeli „od przyczyny” oraz przegląd literatury, uwzględniający interdyscyplinarność zjawiska AUTOdestrukcji.
Wartość poznawcza: Cech nowości poznawczej tego opracowania należy przede wszystkim upatrywać w zaprezentowanym kaskadowym i zintegrowanym podejściu do AUTOdestrukcji, opartym na analizie przyczynowo-skutkowej – podejściu bardzo rzadko prezentowanym w literaturze przedmiotu, w której przeważa zdezintegrowany ogląd zjawiska AUTOdestrukcji. To skłoniło mnie do przedstawienia głębszej analizy modelu przyczynowo-skutkowego oglądu tego zjawiska. Jest on – według mojej oceny – oglądem bardziej perspektywicznym niż model „od skutku”, bo przyjmuje jako punkt wyjścia pierwotną przyczynę AUTOdestrukcji, która ma charakter egzystencjalny o wyraźnym kontekście aksjologicznym. To od tego najwyższego poziomu kaskady pochodzą w proponowanym trójmodułowym ujęciu dwa pozostałe poziomy – psychologiczny i neurobiologiczny. Umożliwiło mi to, w kolejnym kroku, zintegrowanie modelu „od przyczyny” z modelem „od skutku”.
Wnioski: Główne konkluzje artykułu znajdują się w końcowej części eseju w formie kilku wniosków nawiązujących do sformułowanych wcześniej pytań badawczych.

Slowa kluczowe

jakość życia, AUTOdestrukcja, modele, kaskada, przyczyna, skutek

czytaj

Wobec wyzwań świata Bani – niektóre jakościowe aspekty bezpieczeństwa

w zeszycie 2-2026, publikacja
W

prof. dr hab. inż. Zbigniew KŁOS – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-695 Poznań, Polska, e-mail: zbigniew.klos@put.poznan.pl
dr hab. Jacek KŁOS – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii, ul. Uniwersytetu Poznańskiego 8, 61-614 Poznań, Polska, e-mail: jacek.klos@amu.edu.pl

Otrzymano 1.04.2026. Przyjęto 10.04.2026

s. 22-27

Abstrakt

Cel: Głównym celem tekstu jest przedstawienie wypływających głównie ze świata BANI, a także ujęcia VUCA, wyzwań, ze szczególnym uwzględnieniem jednego z kluczowych obecnie obszarów jakości, tj. aspektów bezpieczeństwa.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Podjęte zagadnienia mają istotne znaczenie dla wskazania, w jaki sposób racjonalnie kształtować system bezpiecznego przepływu danych i informacji w organizacji, zwiększając tym samym szanse na zdobycie zaufania klientów w relacjach z organizacją.
Wyniki/wnioski: Analiza przedstawionych propozycji wskazuje, że są formułowane racjonalne propozycje efektywnych rozwiązań problemów sygnalizowanych w obszarze jakościowych aspektów bezpieczeństwa.
Ograniczenia: Podejście określane mianem świata BANI, opisujące kształt otaczającego nas świata, nadal sprawia wrażenie, że prezentowane przez nie zagadnienia są ujęte w sposób niekompletny. W związku z tym zbiór jego elementów, także w nurcie aspektów bezpieczeństwa, może wymagać dalszego pogłębienia.
Zastosowanie praktyczne: Podjęta w artykule problematyka i przedstawione propozycje działań i rozwiązań winny znajdować zastosowanie w realnej konfrontacji z wyzwaniami świata BANI, dotyczącymi omawianego zakresu aspektów bezpieczeństwa.
Oryginalność/wartość poznawcza: Dostępna literatura dotycząca problematyki świata BANI, a zwłaszcza metod i środków radzenia sobie z jego wyzwaniami, jest w chwili obecnej – w szerokiej jej perspektywie – ograniczona, choć w mniejszym stopniu w odniesieniu do omawianych aspektów bezpieczeństwa.

Słowa kluczowe

świat BANI, ujęcie VUCA, wyzwania, organizacja, przedsiębiorstwo, nurt jakościowy, brak odczucia bezpieczeństwa, system bezpiecznego przepływu informacji, zasady cyberhigieny

czytaj

Jakość procesu badania marketingowego (część 2)

w zeszycie 2-2026, publikacja
J

prof. dr hab. Katarzyna SZCZEPAŃSKA – Politechnika Warszawska, Wydział Zarządzania, ul. Narbutta 85, 02-524 Warszawa, Polska, e-mail: Katarzyna.Szczepanska@pw.edu.pl

Otrzymano 17.12.2025. Przyjęto 12.01.2026

s. 14-21

Abstrakt

Cel: Omówienie pojęcia jakości badania marketingowego oraz przedstawienie kryteriów oceny jakości procesu badania marketingowego.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Celem badania było zidentyfikowanie kryteriów oceny jakości procesu badania marketingowego, które mogą być wykorzystane w ocenie jego poziomu jakości, oraz zaproponowanie mierników i wskaźników służących wyznaczaniu poziomu jakości procesu badania marketingowego. W realizacji celu badania wykorzystano metody: analizy piśmiennictwa oraz analizy i konstrukcji logicznej.
Wyniki/wnioski: Stwierdzono, że: (1) jakość procesu badania marketingowego jest wyznaczana na podstawie dwóch aspektów: czynnościowego – procesu przeprowadzania badania marketingowego oraz formalnego – zgodności z metodologią ogólną nauk, (2) kryteriami oceny poziomu jakości procesu badania marketingowego są: skuteczność (z uwzględnieniem kryterium jakościowego i ilościowego) oraz efektywność, które mogą być mierzone za pomocą zaproponowanych mierników i wskaźników.
Ograniczenia: Rodzaje badań marketingowych, elementy metody statystycznej, dziedziny nauki, procedura badawcza.
Zastosowanie praktyczne: Przeprowadzanie oceny jakości badania marketingowego w organizacjach.
Oryginalność/wartość poznawcza: Określenie związków między procedurami badawczymi w metodologii ogólnej nauk i w dziedzinie nauk społecznych, określenie mierników i wskaźników kryteriów oceny poziomu jakości procesu badania marketingowego.

Słowa kluczowe

metodologia, badanie marketingowe, proces badania marketingowego, jakość badania marketingowego, wskaźniki jakości badania marketingowego

czytaj