Kategoriazeszycie 6-2025, publikacja

dr hab. Agnieszka KISTER – prof. UMCS, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Instytut Nauk o Zarządzaniu i Jakości, Pl. M. Curie-Skłodowskiej 5, 20-031 Lublin, Polska, e-mail: agnieszka.kister@mail.umcs.pl

Otrzymano 11.12.2025. Przyjęto 15.12.2025

s. 14-20

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest ukazanie istoty i znaczenia stosowania wskaźników oceny jakości w opiece zdrowotnej Niemiec, Francji i Włoch. Artykuł porusza problematykę pomiaru jakości opieki w trzech obszarach: struktury, procesu i wyników, zgodnie z koncepcją Donabediana. Wskazuje na korzyści ze stosowania analizy wskaźnikowej, a także na problemy, jakie występują z ich implementacją.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Zastosowano krytyczną analizę piśmiennictwa, w tym dostępnych artykułów naukowych zawartych w bazach Scopus, Google Scholar oraz PubMed. Skorzystano także z raportów międzynarodowych i danych pochodzących ze specjalistycznych stron internetowych o tematyce opieki zdrowotnej.
Wyniki/wnioski: W analizowanych krajach UE dostrzega się różnice w zakresie monitorowania jakości opieki zdrowotnej. Dotyczą one analizy wskaźnikowej oraz zakresu ukierunkowania na pacjenta.
Ograniczenia: Analizę wskaźników przeprowadzono tylko dla kilku krajów Unii Europejskiej.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą przyczynić się do większej dyskusji na temat miar jakości opieki zdrowotnej, w szczególności ukierunkowanych na pacjenta.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi wkład do istniejącego dorobku naukowego, ukazując zróżnicowane podejścia do monitorowania i oceny jakości opieki zdrowotnej w systemach ochrony zdrowia różnych państw. Wyniki badania pokazują, że pomimo wspólnych celów polityki zdrowotnej UE wskazane państwa stosują odmienne zestawy wskaźników. Stwierdzono, że rozwój wskaźników jakości jest ściśle powiązany z dostępnością danych oraz mechanizmami finansowania opieki. Nowym elementem zaprezentowanym w artykule jest identyfikacja trendów wskazujących na rosnące znaczenie wskaźników odzwierciedlających ciągłość, koordynację i bezpieczeństwo opieki.

Słowa kluczowe

opieka zdrowotna, kraje UE, jakość opieki zdrowotnej, wskaźniki oceny jakości

prof. dr hab. inż. Zbigniew KŁOS – Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu, ul. Piotrowo 3, 60-695 Poznań, Polska, e-mail: zbigniew.klos@put.poznan.pl
dr hab. Jacek KŁOS – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Chemii, ul. Uniwersytetu Poznańskiego 8, 61-614 Poznań, Polska, e-mail: jacek.klos@amu.edu.pl

Otrzymano 13.10.2025. Przyjęto 29.10.2025

s. 7-13

Abstrakt

Cel: Głównym celem jest przedstawienie wpływu niektórych środków i narzędzi, w tym zwłaszcza „antykruchości”, „uważności” oraz „intuicji”, na występujące w koncepcji świata BANI globalne wyzwania.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Podjęte w tekście zagadnienia mają kluczowe znaczenie dla refleksji nad możliwościami skutecznej konfrontacji z wyzwaniami świata BANI.
Wyniki/wnioski: Analiza dostępnych propozycji wskazuje, że formułowane są już racjonalne propozycje znajdowania efektywnych rozwiązań problemów sygnalizowanych w idei świata BANI.
Ograniczenia: Podejście określane mianem świata BANI jawi się jako ujęcie nie w pełni wyczerpujące prezentowane zagadnienia, co wskazuje na możliwość dalszego rozszerzania katalogu jego elementów.
Zastosowanie praktyczne: Podjęta w artykule problematyka winna inspirować osoby odpowiedzialne za rozwój organizacji, w tym zwłaszcza przedsiębiorstw przemysłowych, do refleksji, a następnie działań pozwalających z sukcesem konfrontować się z wyzwaniami świata BANI.
Oryginalność/wartość poznawcza: Literatura dotycząca problematyki świata BANI, a zwłaszcza metod i środków radzenia sobie z jego wyzwaniami, jest w chwili obecnej znacznie ograniczona.

Slowa kluczowe

świat BANI, wyzwania, kruchość – antykruchość, niespokojność – uważność, nieschematyczność – intuicja

prof. dr hab. Marek BUGDOL – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska, e-mail: marek.bugdol@uj.edu.pl

Otrzymano 29.11.2025. Przyjęto 8.12.2025

s. 2-6

Abstrakt

Cel: Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, na ile poglądy E. Deminga dotyczące celów numerycznych znajdują potwierdzenie w świetle aktualnych badań. E. Deming był przeciwnikiem wytyczania celów numerycznych, bo uważał, że doprowadzają one do rywalizacji, a nie do doskonalenia jakości.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Główną metodą był przegląd literatury zgodny z procedurą zaproponowaną przez J. W. Creswella. W procesie identyfikacji głównych zagadnień związanych z wytyczaniem celów numerycznych (ich źródeł i następstw) zastosowano analizę przyczynowo-skutkową.
Wyniki/wnioski: Dokonany przegląd wyników różnych badań dowodzi, że poglądy Deminga – pomimo upływu czasu – są jak najbardziej aktualne. Cel, który leży poza możliwościami jego osiągnięcia, doprowadza do zniechęcenia, frustracji i demoralizacji. Jest powodem zaniżania jakości.
Ograniczenia: Treści przedstawiane w artykule dotyczą jedynie części organizacji – tych, od których inwestorzy oczekują szybkich zysków. W małych organizacjach, gdzie właścicielami są osoby zarządzające, takie sytuacje mogą nie występować.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki przeglądu literatury mogą być przydatne do doskonalenia procesów zarządzania celami jakości. Sformułowane zalecenia praktyczne – chociaż trudne do zastosowania – mogą ograniczać negatywne skutki presji na realizację celów numerycznych.
Oryginalność/wartość poznawcza: O ile istnieją opracowania dotyczące poglądów Deminga w odniesieniu do koncepcji zarządzania przez cele, o tyle brakuje prac ukazujących proces wywierania presji na ich realizację.

Słowa kluczowe

cele numeryczne, Deming, zarządzanie przez cele