prof. dr hab. Marek BUGDOL – Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska, e-mail: marek.bugdol@uj.edu.pl
Otrzymano 29.11.2025. Przyjęto 8.12.2025
s. 2-6
Abstrakt
Cel: Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, na ile poglądy E. Deminga dotyczące celów numerycznych znajdują potwierdzenie w świetle aktualnych badań. E. Deming był przeciwnikiem wytyczania celów numerycznych, bo uważał, że doprowadzają one do rywalizacji, a nie do doskonalenia jakości.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Główną metodą był przegląd literatury zgodny z procedurą zaproponowaną przez J. W. Creswella. W procesie identyfikacji głównych zagadnień związanych z wytyczaniem celów numerycznych (ich źródeł i następstw) zastosowano analizę przyczynowo-skutkową.
Wyniki/wnioski: Dokonany przegląd wyników różnych badań dowodzi, że poglądy Deminga – pomimo upływu czasu – są jak najbardziej aktualne. Cel, który leży poza możliwościami jego osiągnięcia, doprowadza do zniechęcenia, frustracji i demoralizacji. Jest powodem zaniżania jakości.
Ograniczenia: Treści przedstawiane w artykule dotyczą jedynie części organizacji – tych, od których inwestorzy oczekują szybkich zysków. W małych organizacjach, gdzie właścicielami są osoby zarządzające, takie sytuacje mogą nie występować.
Zastosowanie praktyczne: Wyniki przeglądu literatury mogą być przydatne do doskonalenia procesów zarządzania celami jakości. Sformułowane zalecenia praktyczne – chociaż trudne do zastosowania – mogą ograniczać negatywne skutki presji na realizację celów numerycznych.
Oryginalność/wartość poznawcza: O ile istnieją opracowania dotyczące poglądów Deminga w odniesieniu do koncepcji zarządzania przez cele, o tyle brakuje prac ukazujących proces wywierania presji na ich realizację.
Słowa kluczowe
cele numeryczne, Deming, zarządzanie przez cele