Kategoriazeszycie 3-2026, publikacja

dr inż. Anna MAZUR – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska, e-mail: anna.mazur@put.poznan.pl
inż. Klaudia RAICH – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska
inż. Gabriela WASICKA – Politechnika Poznańska, ul. J. Rychlewskiego 2, 60-965 Poznań, Polska
inż. Weronika SOCHA – Tulplast Socha Sp. K., ul. Wiosenna 27, 62-021 Paczkowo, Polska

Otrzymano 13.05.2026. Przyjęto 19.05.2026

s. 21-30

Abstrakt

Cel: Celem opracowania jest przedstawienie projektu doskonalenia jakości błotnika do przyczepy samochodowej z wykorzystaniem zintegrowanego po­dejścia opartego na narzędziach zarządzania jakością oraz metodyce Global 8D.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Badania zrealizowano w trzech etapach, stosując triangulację źródeł danych oraz metod analitycznych. W procesie badawczym wykorzystano m.in. diagram Ishikawy, wykres Pareto-Lorenza oraz diagram relacji, natomiast w fazie koncepcyjnej i wdrożeniowej zastosowano diagram procesu, a także metodykę Global 8D oraz 5S.

Wyniki/wnioski: Wykazano, że główną przyczyną wad były czynniki organizacyjne i brak obiektywizacji kontroli wizualnej. Wdrożenie zaproponowanego planu naprawczego, obejmującego m.in. katalog wad, alerty jakościowe oraz instrukcje i karty kontroli, pozwoliło na redukcję poziomu reklamacji anali­zowanego wyrobu.

Ograniczenia: Artykuł stanowi studium przypadku jednego wyrobu w konkretnym zakładzie, co ogranicza możliwość bezpośredniej generalizacji wyników na całą branżę. Sugeruje się przeprowadzenie przyszłych badań w celu oceny trwałości wdrożonych rozwiązań w długim horyzoncie czasowym.

Zastosowanie praktyczne: Przedstawione rozwiązania, takie jak alerty jakościowe czy raport 8D, stanowią gotowe do implementacji dobre praktyki w za­kresie proaktywnego zarządzania jakością, które mogą zostać wprowadzone w przedsiębiorstwach produkcyjnych.

Oryginalność/wartość poznawcza: Wartość opracowania polega na ukazaniu synergii tradycyjnych narzędzi jakościowych z nowoczesną metodyką Global 8D w specyficznym kontekście branży motoryzacyjnej. Przedstawione studium przypadku dokumentuje skuteczność proaktywnego zarządzania jakością w eliminacji błędów ludzkich.

Słowa kluczowe

doskonalenie jakości, zarządzanie jakością, standaryzacja procesów, Global 8D, metoda 5S

prof. dr hab. Tadeusz BORYS – Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Nauk o Zarządzaniu i Jakości, ul. Podgórna 50, 65-246 Zielona Góra, Polska, e-mail: t.borys@wez.uz.zgora.pl

Otrzymano 2.06.2026. Przyjęto 9.06.2026

s. 2-20

Abstrakt

Cel: Artykuł ten to druga część publikacji, w której podjąłem próbę przedstawienia niezwykle bogatego zbioru perspektyw, przez które można oglądać AUTOdestrukcję jako zjawisko wielowymiarowe i interdyscyplinarne. To właśnie ta wielowymiarowość skłoniła mnie do przedstawienia różnych ujęć zło­żonej struktury AUTOdestrukcji człowieka w dwóch zwartych tematycznie, a jednocześnie komplementarnych częściach oglądania tego zjawiska z różnych perspektyw. W części pierwszej [5] dokonałem podziału istniejących lub postulowanych modeli oglądu AUTOdestrukcji na dwie grupy. W dominującej w teorii i w praktyce pierwszej grupie modeli przyjmuje się kierunek implikacji od skutku do przyczyny (w skrócie – „od skutku”), dlatego nazwałem je modelami „rewersowymi”, a w drugiej grupie przyjmuje się odwrotną implikację, której sedno wyjaśnia analiza przyczynowo skutkowa. Potencjał profi­laktyczny tkwiący w drugiej grupie implikacji skłonił mnie do nazwania tych modeli „klasycznymi” – od przyczyny do skutku, a w skrócie – „od przyczyny”. Zwróciłem też uwagę, że proponowany podział modeli oparty jest w gruncie rzeczy na dwóch różnych logikach wyjaśniania AUTOdestrukcji. W tej bar­dziej analitycznej części eseju treść rozważań podporządkowałem odpowiedziom na trzy ważne dla jakości życia człowieka pytania: (1) jakie są objawy egzystencjalne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na pierwszym poziomie kaskady samoniszczenia się człowieka; (2) jakie są objawy psychologiczne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na poziomie drugim; (3) jakie są objawy neurobiologiczne AUTOdestrukcji? – czyli jakie są jej przyczyny i skutki na poziomie trzecim. Odpowiedzi na te pytania obrazują kaskadę (schody), która odsłaniać już będzie bardziej konkretnie kolejne poziomy (warstwy) wyjaśnienia AUTOdestrukcji w proponowanym modelu od przyczyny  do skutku. To taka kaskada warstw AUTOdestrukcji będzie przedmiotem drugiej części tego artykułu.
Metodyka badawcza: W artykule zastosowałem, podobnie jak w części pierwszej, metodę analizy logicznej w odniesieniu do modeli „od przyczyny” oraz przegląd literatury, uwzględniający interdyscyplinarność zjawiska AUTOdestrukcji.
Wartość poznawcza: Cech nowości poznawczej tego opracowania należy przede wszystkim upatrywać w zaprezentowanym kaskadowym i zintegrowanym podejściu do AUTOdestrukcji, opartym na analizie przyczynowo-skutkowej – podejściu bardzo rzadko prezentowanym w literaturze przedmiotu, w której przeważa zdezintegrowany ogląd zjawiska AUTOdestrukcji. To skłoniło mnie do przedstawienia głębszej analizy modelu przyczynowo-skutkowego oglądu tego zjawiska. Jest on – według mojej oceny – oglądem bardziej perspektywicznym niż model „od skutku”, bo przyjmuje jako punkt wyjścia pierwotną przyczynę AUTOdestrukcji, która ma charakter egzystencjalny o wyraźnym kontekście aksjologicznym. To od tego najwyższego poziomu kaskady pochodzą w proponowanym trójmodułowym ujęciu dwa pozostałe poziomy – psychologiczny i neurobiologiczny. Umożliwiło mi to, w kolejnym kroku, zintegrowanie modelu „od przyczyny” z modelem „od skutku”.
Wnioski: Główne konkluzje artykułu znajdują się w końcowej części eseju w formie kilku wniosków nawiązujących do sformułowanych wcześniej pytań badawczych.

Slowa kluczowe

jakość życia, AUTOdestrukcja, modele, kaskada, przyczyna, skutek