mgr Damian CIACHOROWSKI – Gdańsk University of Technology, ul. Gabriela Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Poland; e-mail: damian.ciachorowski@pg.edu.pl
GAIA Institute, ul. Staniszewskiego 19a/24, 81-603 Gdynia, Poland
Otrzymano/Received 16.07.2026. Przyjęto/Accepted 5.08.2026
s. 17-28
Abstrakt
Cel: Celem niniejszego badania jest analiza zrównoważonych aspektów transformacji cyfrowej oraz opracowanie wstępnych ram koncepcyjnych służących do ich uporządkowania.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W badaniu zastosowano badania jakościowe, w ramach których przeprowadzono 10 wywiadów półstrukturalnych. Materiał do analizy został zgromadzony z wykorzystaniem teorii aktora-sieci (Actor-Network Theory). Zebrane dane przeanalizowano przy użyciu metodologii Gioia, a następnie poddano je weryfikacji na podstawie wcześniej przeprowadzonego systematycznego przeglądu literatury. Finalnie dokonano agregacji koncepcyjnej w celu opracowania proponowanych ram.
Wyniki/wnioski: W badaniu zidentyfikowano szereg aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem, które wiążą się z procesami transformacji cyfrowej, i pogrupowano je w cztery nadrzędne obszary analityczne: Ludzie, Technologia, Zarządzanie i Środowisko (PTME). Wyniki badania wskazują, że transformację cyfrową można analizować jako proces wielowymiarowy, kształtowany przez interakcje między różnymi elementami, a nie jako zjawisko oparte wyłącznie na technologii.
Ograniczenia: Badanie opiera się na jakościowych danych eksperckich i stanowi wstępny rozwój koncepcyjny. Konieczne są dalsze badania w celu zbadania możliwości zastosowania tych ram oraz empirycznego zbadania relacji między zidentyfikowanymi dziedzinami.
Zastosowanie praktyczne: Proponowane ramy mogą wspierać organizacje i decydentów w refleksji nad szerszymi kwestiami związanymi z procesami transformacji cyfrowej oraz ułatwić dyskusje między interesariuszami zaangażowanymi w planowanie i wdrażanie tych inicjatyw.
Oryginalność/wartość poznawcza: Badanie wnosi wkład w badania nad transformacją cyfrową, dostarczając oparte na danych empirycznych podejście do strukturyzowania aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem, bez polegania wyłącznie na z góry zdefiniowanych kategoriach analitycznych. Wyjątkowość modelu PTME polega na analitycznych powiązaniach między poszczególnymi elementami. Te wzajemne zależności wskazują, że transformację cyfrową należy analizować jako zjawisko systemowe, a nie w kategoriach odizolowanych wymiarów zrównoważonego rozwoju.
Słowa kluczowe
transformacja cyfrowa, zrównoważony rozwój, teoria aktora-sieci, systemy społeczno-techniczne, ramy koncepcyjne