Atrybuty jakości kursów e-learningowych ujawniane przez brak – wyniki badań jakościowych

mgr Alina GUZIK – Gdańsk University of Technology, ul. Gabriela Narutowicza 11/12, 80-222 Gdańsk, Polsnd, e-mail: alina.guzik@pg.edu.pl

Otrzymano 6.07.2026. Przyjęto 3.08.2026

s. 2-8

Abstrakt

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań jakościowych dotyczących atrybutów jakości kursów e-learningowych, które stają się widoczne w sytuacji ich niespełnienia, rozumianego jako brak, wada lub niespójność, oraz zaproponowanie modelu wyjaśniającego, w jaki sposób brak atrybutu ujawnia pożądaną jakość.

Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Zastosowano eksploracyjne podejście jakościowe. Materiał obejmował 25 częściowo ustrukturyzowa­nych wywiadów pogłębionych: 11 z użytkownikami kursów e-learningowych i 14 z projektantami. Transkrypcje poddano analizie tematycznej, kodując oczekiwane atrybuty, formy niespełnienia, reakcje użytkowników oraz praktyki projektowe lub kontrolne ograniczające ryzyko braku.

Wyniki/wnioski: Wyodrębniono cztery obszary jakości ujawnianej przez brak: niezawodność technologiczną, przejrzystość nawigacyjną, organizację treści i obciążenie poznawcze oraz skuteczność dydaktyczną. Na podstawie analizy wypowiedzi zaproponowano model ujawniania atrybutu jakości przez brak, który pokazuje przejście od niewidocznej poprawności atrybutu, przez jego zakłócenie i próbę kompensacji, do negatywnej oceny lub rezygnacji z kursu.

Ograniczenia: Badanie ma charakter eksploracyjny, wyniki nie służą statystycznej generalizacji. Model ma charakter interpretacyjny i wymaga dalszej weryfikacji w badaniach obejmujących między innymi obserwację zachowań użytkowników oraz analizę danych z platform e-learningowych.

Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą wspierać projektowanie i ocenę kursów e-learningowych przez identyfikowanie atrybutów, które rzadko są spon­tanicznie wskazywane jako źródło jakości, lecz których brak, wada lub niespójność zakłócają uczenie się. Zaproponowany model może być wykorzystany w analizie incydentów krytycznych, testach użyteczności i procedurach QA do przekładania problemów użytkowników na pożądane atrybuty jakości.

Oryginalność/wartość poznawcza: Artykuł ujmuje jakość kursu e-learningowego jako zjawisko ujawniające się także przez brak, wadę lub niespójność atrybutu. Oryginalnym wkładem jest teoretyczny model ujawniania atrybutu jakości przez brak.

Słowa kluczowe

jakość produktu, e-learning, EdTech, atrybuty jakości, rozwój nowych produktów