prof. dr hab. Tadeusz BORYS – Uniwersytet Zielonog\u00f3rski, Instytut Nauk o Zarz\u0105dzaniu i Jako\u015bci, ul. Podg\u00f3rna 50, 65-246 Zielona G\u00f3ra, Polska, e-mail: t.borys@wez.uz.zgora.pl<\/p>\n\n\n\n
Otrzymano 5.02.2026. Przyj\u0119to 16.02.2026<\/p>\n\n\n\n
Abstrakt<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cel: <\/strong>Artyku\u0142 ten w pewnym stopniu nawi\u0105zuje do cyklu esej\u00f3w kwalitologicznych, kt\u00f3ry opublikowa\u0142em na \u0142amach \u201eProblem\u00f3w Jako\u015bci\u201d w latach 2021-2022. By\u0142y one po\u015bwi\u0119cone odnalezieniu w jako\u015bci \u017cycia modu\u0142u uczuciowego i rozpoznaniu kilku jego reprezentant\u00f3w, m.in. takich jak: nadzieja, wdzi\u0119czno\u015b\u0107, cierpliwo\u015b\u0107, empatia, wsp\u00f3\u0142czucie czy zaufanie (por. [11, 12]). Celem tego artyku\u0142u, inicjuj\u0105cym w moim zamierzeniu kolejne obrazy jako\u015bci \u017cycia, jest analiza przyczynowo-skutkowa swoistej i ci\u0105gle \u201erozlewaj\u0105cej\u201d si\u0119 pandemii r\u00f3\u017cnych form destrukcji cz\u0142owieka, coraz bardziej zagra\u017caj\u0105cych jego podmiotowo\u015bci \u2013 degraduj\u0105cych jego CZ\u0141OWIECZE\u0143STWO, czyli bycia w codzienno\u015bci po prostu ludzkim. Wsp\u00f3lnym mianownikiem dla powi\u0119kszaj\u0105cego si\u0119 \u201erepertuaru\u201d dzia\u0142a\u0144 destrukcyjnych jest AUTOdestrukcja \u2013 jawne lub zakamuflowane niszczenie samego siebie, co uzasadnia u\u017cycie tego poj\u0119cie w tytule artyku\u0142u. Jego tre\u015b\u0107 jest podporz\u0105dkowana odpowiedziom na cztery wa\u017cne pytania: (1) Jakie s\u0105 relacje mi\u0119dzy destrukcj\u0105 a degradacj\u0105 i dewastacj\u0105? \u2013 to poziom etymologiczny tego rozpoznania; (2) Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 destrukcj\u0119 naturaln\u0105 od destrukcji antropogenicznej? \u2013 to poziom sprawczo\u015bci; (3) Jakie s\u0105 \u201etwarze\u201d destrukcji cz\u0142owieka? \u2013 to poziom typologiczny z propozycj\u0105 kilkunastu kryteri\u00f3w rozpoznawania destrukcji i (4) Dlaczego cz\u0142owiek wybiera autodestrukcj\u0119? \u2013 przecie\u017c ma korzystniejsz\u0105 alternatyw\u0119. S\u0142owa kluczowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n jako\u015b\u0107 \u017cycia, cz\u0142owiek, destrukcja, degradacja, klasyfikacja<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" prof. dr hab. Tadeusz BORYS – Uniwersytet Zielonog\u00f3rski, Instytut Nauk o Zarz\u0105dzaniu i Jako\u015bci, ul. Podg\u00f3rna 50, 65-246 Zielona G\u00f3ra, Polska, e-mail: t.borys@wez.uz.zgora.pl Otrzymano 5.02.2026. Przyj\u0119to 16.02.2026 Abstrakt Cel: Artyku\u0142 ten w pewnym stopniu nawi\u0105zuje do cyklu esej\u00f3w kwalitologicznych, kt\u00f3ry opublikowa\u0142em na \u0142amach \u201eProblem\u00f3w Jako\u015bci\u201d w latach 2021-2022. By\u0142y one po\u015bwi\u0119cone odnalezieniu w jako\u015bci \u017cycia […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[132],"tags":[],"class_list":["post-1617","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zeszycie-1-2026-publikacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1618,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1617\/revisions\/1618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Metodyka badawcza:<\/strong> W artykule zastosowano metody analizy semantycznej oraz logicznej w odniesieniu do poj\u0119cia destrukcji oraz przegl\u0105d literatury uwzgl\u0119dniaj\u0105cy jej interdyscyplinarno\u015b\u0107 i wielowymiarowo\u015b\u0107.
Wnioski:<\/strong> G\u0142\u00f3wne konkluzje artyku\u0142u zosta\u0142y sformu\u0142owane w jego ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci w formie sze\u015bciu wniosk\u00f3w przybli\u017caj\u0105cych do odpowiedzi na sformu\u0142owane wcze\u015bniej pytanie: dlaczego cz\u0142owiek wybiera destrukcj\u0119, a zw\u0142aszcza swoj\u0105 autodestrukcj\u0119, czyli regres swojego CZ\u0141OWIECZE\u0143STWA, zamiast zmian rozwojowych? \u2013 przecie\u017c dla ka\u017cdego cz\u0142owieka ten wyb\u00f3r powinien by\u0107 oczywisty.
Warto\u015b\u0107 poznawcza:<\/strong> Cech nowo\u015bci poznawczej tego artyku\u0142u nale\u017cy upatrywa\u0107 w zaprezentowanym podej\u015bciu do destrukcji, a przede wszystkim w rozpatrywaniu tej kategorii w kontek\u015bcie jej dw\u00f3ch \u201esi\u00f3str\u201d \u2013 dewastacji i degradacji oraz w analizowaniu destrukcji na trzech powi\u0105zanych ze sob\u0105 poziomach \u2013 etymologicznym, sprawczym i typologicznym. Wed\u0142ug dokonanego przegl\u0105du literatury takie podej\u015bcie nosi nie tylko cech\u0119 oryginalno\u015bci, ale ma tak\u017ce warto\u015b\u0107 utylitarn\u0105 dla dalszych bada\u0144 nad zjawiskami destrukcji.<\/p>\n\n\n\n