dr in\u017c. Katarzyna W\u0141ODARSKA – Instytut Nauk o Jako\u015bci, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Al. Niepodleg\u0142o\u015bci 10, 61-875 Pozna\u0144, Polska, e-mail: Katarzyna.Wlodarska@ue.poznan.pl<\/p>\n\n\n\n
Otrzymano 1.10.2025. Przyj\u0119to 10.10.2025<\/p>\n\n\n\n
Abstrakt<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cel: <\/strong>Ocena mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania technologii NIR do kontroli wybranych wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w jako\u015bciowych ro\u015blinnych zamiennik\u00f3w mleka dost\u0119pnych na polskim rynku. S\u0142owa kluczowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n technologia NIR, uczenie maszynowe, jako\u015b\u0107, \u017cywno\u015b\u0107, ro\u015blinne zamienniki mleka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" dr in\u017c. Katarzyna W\u0141ODARSKA – Instytut Nauk o Jako\u015bci, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Al. Niepodleg\u0142o\u015bci 10, 61-875 Pozna\u0144, Polska, e-mail: Katarzyna.Wlodarska@ue.poznan.pl Otrzymano 1.10.2025. Przyj\u0119to 10.10.2025 Abstrakt Cel: Ocena mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania technologii NIR do kontroli wybranych wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w jako\u015bciowych ro\u015blinnych zamiennik\u00f3w mleka dost\u0119pnych na polskim rynku.Projekt badania\/metodyka badawcza\/koncepcja: Spektroskopia w bliskiej podczerwieni (NIR) zosta\u0142a wykorzystana do analizy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[130],"tags":[],"class_list":["post-1606","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zeszycie-5-2025-publikacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1606"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1608,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1606\/revisions\/1608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/problemyjakosci.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Projekt badania\/metodyka badawcza\/koncepcja: <\/strong>Spektroskopia w bliskiej podczerwieni (NIR) zosta\u0142a wykorzystana do analizy produkt\u00f3w z kategorii ro\u015blinnych zamiennik\u00f3w mleka wyprodukowanych z r\u00f3\u017cnych surowc\u00f3w: kokosu, owsa, migda\u0142u, ry\u017cu, soi oraz orzecha laskowego. Z wykorzystaniem tradycyjnych metod laboratoryjnych oznaczono w badanych produktach zawarto\u015b\u0107 ekstraktu og\u00f3lnego, suchej masy oraz g\u0119sto\u015b\u0107 i zm\u0119tnienie. Modele predykcyjne opracowano z wykorzystaniem analizy regresji cz\u0105stkowych najmniejszych kwadrat\u00f3w (PLS).
Wyniki\/wnioski<\/strong>: Najlepsz\u0105 zdolno\u015bci\u0105 predykcyjn\u0105 charakteryzowa\u0142 si\u0119 model do przewidywania zawarto\u015bci suchej masy (R2 = 0,93; RMSECV = 0,62%). Zbli\u017conymi parametrami charakteryzowa\u0142y si\u0119 modele do przewidywania zawarto\u015bci ekstraktu og\u00f3lnego (R2 = 0,84; RMSECV = 1,06\u00b0Bx), zm\u0119tnienia (R2 = 0,88; RMSECV = 7,42 NTU) oraz g\u0119sto\u015bci (R2 = 0,84; RMSECV = 0,04 g\/ml).
Ograniczenia:<\/strong> Niewielka liczba pr\u00f3bek badawczych nie odzwierciedla pe\u0142nej zmienno\u015bci w\u0142a\u015bciwej dla badanej grupy produkt\u00f3w. Wyniki wskazuj\u0105 na potencjaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania technologii NIR do oceny jako\u015bci, praktyczne rozwi\u0105zania dla przemys\u0142u rolno-spo\u017cywczego wymagaj\u0105 wykorzystania modeli opracowanych na wi\u0119kszej liczbie pr\u00f3bek.
Zastosowanie praktyczne:<\/strong> Sensory NIR wsparte systemami informatycznymi mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do analiz on-line oraz in-line w celu monitorowania procesu produkcyjnego napoj\u00f3w ro\u015blinnych przy minimalnym wp\u0142ywie na \u015brodowisko poprzez oszcz\u0119dno\u015b\u0107 zasob\u00f3w i ograniczenie odpad\u00f3w.
Oryginalno\u015b\u0107\/warto\u015b\u0107 poznawcza:<\/strong> Uzyskane wyniki wskazuj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 jednoczesnego oznaczania kilku parametr\u00f3w jako\u015bciowych ro\u015blinnych zamiennik\u00f3w mleka w spos\u00f3b szybki i nieniszcz\u0105cy na podstawie bezpo\u015bredniego pomiaru widma NIR. Technologia NIR stanowi atrakcyjn\u0105 alternatyw\u0119 dla tradycyjnych metod analitycznych.<\/p>\n\n\n\n