Dekompozycja modułu uczuciowego jakości życia – druga składowa „wdzięczność”

D

prof. dr hab. Tadeusz BORYS – Uniwersytet Zielonogórski, Katedra Zarządzania Środowiskiem i Gospodarką Publiczną, Instytut Nauk o Zarządzaniu i Jakości, ul. Licealna 9, 65-417 Zielona
Góra, Polska; e-mail: t.borys@wez.uz.zgora.pl

otrzymano: 16.08.2021
przyjęto: 20.08.2021

Streszczenie:

Cel: Celem artykułu jest rozpoznanie wdzięczności jako kolejnej składowej modułu uczuciowego jakości życia poprzez poszukiwanie odpowiedzi na cztery następujące ważne pytania: co to jest wdzięczność? (to uczucie czy emocja); jakie są uczucia pokrewne wdzięczności? (wzajemnie wspierające się energie); jakie są emocjonalne zasłony wdzięczności? („usypiacze” wdzięczności) i dlaczego mamy być wdzięczni? (nic bardziej opłacalnego). Artykuł ten w swej treści i formie nawiązuje zatem do dwóch poprzednich publikacji (nr 3 i 6 /2021 „Problemy Jakości”) [1, 2], w których podjęto próbę zdefiniowania modułu uczuciowego oraz zapowiedziano rozpoznawanie jego kolejnych komponentów.
Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: W artykule zastosowano, z pewną konieczną modyfikacją pytań badawczych, strukturę analizy przyjętą w publikacji [2] dotyczącej nadziei. Podnosi to istotnie wartość komparatystyczną tego artykułu. Jest to ważne dla zapewnienia niezbędnej spójności podejścia do analizy pojęć, rozważanych w ramach tego cyklu. Rozpoznanie kategorii wdzięczności oparto na przeglądzie literatury i analizie semantycznej tej kategorii.
Wyniki/wnioski: Główna konkluzja artykułu sprowadza się do stwierdzenia, że źródło wdzięczności tkwi w sferze uczuciowej (duchowej) i logice uczuciowej, a najczęściej wymieniane w psychologii trzy formy emocjonalne (cecha afektywna, nastrój i emocja) mogą być i na ogół są kolorytami (emocjonalnym obrazowaniem się) tego uczucia. Zatem sfera psychiczna ma tu też swój ważny udział, ale wdzięcznością prawdziwą, czyli źródłem możliwych pozytywnych stanów emocjonalnych (jako psychicznych stanów pochodnych), jest uczucie wdzięczności, a nie samodzielny, odczuwany w autonomii, stan emocjonalny.
Oryginalność/wartość poznawcza: Cech nowości poznawczej tego artykułu należy przede wszystkim upatrywać w zaprezentowanym podejściu do kategorii wdzięczności, opartym na wyraźnym odróżnieniu uczuć od emocji, i konstatacji, że mimo zaawansowania badań w obszarze psychologii nadal brakuje wyraźnego oddzielenia sfery psychicznej od sfery uczuciowej. To z tego powodu w dużej części tych badań brakuje jasnych inspiracji w dotarciu do istoty człowieczeństwa, czyli sfery uczuć, i w konsekwencji uznania wdzięczności za kategorię uczuciową.

Słowa kluczowe:

jakość życia, moduł, uczucia, emocje, wdzięczność

Add Comment